Şad Apa Ünvanı Hakkında




Şad Apa Ünvanı Hakkında
Prof.Dr. Saadettin GÖMEÇ

     Eski Türk tarihi ve kültürünün araştırılmasında başta gelen kaynaklarımız Kök Türkçe yazılı abidelerdir. Burada İslamiyet öncesi Türk tarihini ve özellikle de Kök Türk dönemini ayrıntılı bir şekilde görmek mümkün olmakla beraber,Türk kültürünün bütün unsurları hususunda da bilgi sahibi olabiliriz.

     Kök Türk harfleriyle yazılmış belgelerden siyasi-idari ve askeri unvanlarile terimlerin aydınlanmasında da faydalanıyoruz. Bu yazıtlarda geçen ve menşei konusundaki tartışmaların henüz sona ermediği bir unvan da “şadapıt”tır (TıpDş).

     Bu unvan Kök Türklerin ilk, yani kuruluş dönemine ait olan Bugut Yazıtının ikinci satırında , Köl Tigin ve Bilge Kagan kitabelerinde kaydedilmiştir. Adı geçen kaynaklarda bu unvan diğer bazı sanlarla birlikte anılmaktadır ki; her üçünde de kagana ve dolayısıyla devlete bağlılığını bildiren önemli beylerin adlarının sayılması vesilesiyle zikrediliyor.

     Bahaeddin Ögel’e göre şadapıtlar; Köl İç Çor, Apa Tarkan gibi komutanlara bağlı şadlardır, yani garnizon komutanlarıdır. Kelimenin menşeinin nerden geldiği bir yana, şimdiye kadar manası hakkında B.Ögel’den daha mantıklı bir yaklaşımda olanına rastlamadığımızı da söylemek isteriz.

     Neticede şunları söyleyebiliriz ki; “şadapıt” terimi iki ayrı kelimeden teşekkül etmiştir. Ve bunlardan birisi olan “şad”, herne kadar yabancı kökenliyse de, “apa” binlerce yıllık Türkçe bir sözdür. Dolayısıyla bazı meseleler yeterince incelenmeden, birilerinin yaptığı gibi, hemen Türk muhitinin dışında aranmamalıdır. Şadapıtlık veya Şad-apalık görüleceği üzere Türk devlet teşkilatının bir unsuru ve kültürünün de bir parçasıdır.


Hepsi : http://www.bilinmeyenturktarihi.com/pdf/sadapit-unvani.pdf

Resim : Bugut (Geyik ) Yazıtı Bugut Yazıtı İçin Tıklayınız
Şad Apa Ünvanı Hakkında Reviewed by Türk Asya on Cumartesi, Ocak 17, 2015 Rating: 5

Hiç yorum yok:

Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России © 2014|Bazı Hakları Saklıdır.
>5846 Numaralı Kanun Gereği Gizlilik ve Kullanım Şartlarını Okuyunuz.|Künye

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Blogger tarafından desteklenmektedir.