Altay Türk Halk İnançlarından Anadolu El Dokumacılığına


Altay Türk Halk İnançlarından Anadolu El Dokumacılığına

Dr. Yaşar KALAFAT
İ.M.V.Noyan GÜVEN

      Biz bu bildirimizde tös, ongun, totem gibi isimlerle tanımlanan Eski Türk İnanç Sistemi'ne kaynaklık yapmış olan merkezlerden birisi olarak kabul edilen Altaylarda mistik-mitolojik değerini tabu statüsünde devam ettiren Todoş, Sagal, Kıpçak, Çaptı, Köbök, Kergil, Mundus, İrkit, Tölös, Tonjaaan, Mayman gibi boy ve ellerden oluşan Altay Kişi‟nin tasavvur biçiminden söz edeceğiz. Bildirimiz sanat boyutu ihmal edilmeden halk inanmaları çıkış merkezli olacaktır.

     Bunu yaparken hayvan üslubu içerikli çalışmalara da sınırlı da olsa katkıda bulunmayı amaçladık. Bu kapsamda çeşitli kurt, geyik, koyun, kaz, kartal gibi bir kısım hayvanlar üzerinde daha ziyade dipnotlarında durulmuştur. Bizim derlediğimiz bilgiler bunları flamalar şeklinde yeknesaklaştırılmış oluşları ile de ilgi idi. Böylece sunuşumuzun başarısı nispetinde el sanatları-mitolojik dönem arasında bu şekillerden hareketle bir köprü kurulabilecekti.

     Saniyen arz edelim bizim resimlediğimiz malzemeler dokuma örnekleri değil dokuma fabrikasyon zemin üzerine seri baskıdırlar. Bunları, bu derece net olmasalar da duvar resimlerinde ve bazı süslemelerde, tahta oymalarda da görebiliyordunuz. Bunlar sadece süs, bezek değil daha ziyade amblem ve remz
(sembol) idiler. Bunlardanhangilerine halen ne şekilde sitayiş edildiğini merasimlere katılarak izleyebilmiş değiliz, dini törenlerden hareketle de tespit edemedik. Malzemenin inanç boyutlarını derlerken, bölgeden edinilmiş sözlü ve yazılı kaynaklardan yararlandık.

     Mitolojik muhteva boyutuna gelince resmedilen her hayvanla ilgili Altay Kişi'nin halk kültüründe yaşayan inanmaları da tespit ettik. Böylece motifler etrafında şekillenen inanç yumağına katkı sağlamayı hedefledik. Bununla da kalmadık yukarıda da değinildiği gibi bu hayvanlarla ilgili Türk kültür coğrafyasında yaşayan halk inanmalarına da yer verdik. Bu ilave boyutla da mitolojik hayvan bilgisi birikimine katkı olabileceğini düşündük. Bu arada çeşitli vesilelerle halk inançlarında izlerini takip edebildiğimiz eski inanç sistemini de doğal olarak kapsayan bir kısım mistik-mitolojik bulgulara kısa açıklamalar getirmeğe çalıştık.



Hepsi : Makaleye Ulaş
Altay Türk Halk İnançlarından Anadolu El Dokumacılığına Reviewed by Türk Asya on Pazar, Ocak 04, 2015 Rating: 5

Hiç yorum yok:

Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России © 2014|Bazı Hakları Saklıdır.
>5846 Numaralı Kanun Gereği Gizlilik ve Kullanım Şartlarını Okuyunuz.|Künye

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Blogger tarafından desteklenmektedir.