Birunî

Laleh Park, Kuzey Kargar Sokağı, Tahran, İran


Birunî

    Biruni çağının çeşitli bilimleri hakkında derinliğine araştırma yapan dünyanın sayılı bilim adamlarındandır. Bilimsel yöntemi benimsemesi, çağına göre büyük bir aşamadır. Bıkmadan deney yapması, deneylerden sonuç çıkarması, olaylar arasında bağ kurması, nesnel davranması, kritik bilimsel bir zihniyete sahip olması dikkati çekmiştir. Hurafelere önem vermemiş, aklı esas almıştır. Ortaçağda özgür düşünceyle araştırma yapmağa başlamıştır. Bilimle imanın sınırlarını çizmesini bilen Biruni, inanan bir Türk düşünürüdür. 


     Alemin öncesizliği görüşünü reddetmiş, İlk Neden'in yani Tanrı'nın varlığını doğrulamıştır. Zamanın sınırlı olduğunu belirtmiştir. Ayrıca ahlak felsefesi üzerine eğilmiş ve insanın değerini belirtmeğe çalışmıştır. Bütün bu nedenlerle. Biruni, Türk bilim ve düşünce tarihinin en büyük ve en renkli bilginlerinden biridir. Hatta Sarton'un dediği gibi dünyanın yetiştirdiği sayılı büyük kişilerdendir.

     Biruni'ye göre, Cürcan-Harezm arasındaki kum çöl,eski zamanlarda küçük hir deniz gibi idi. Zira Belh ırmağı olan Ceyhun'un Hazer Denizine doğru mecrası sözü edilen çöl üzerinde Belhan adiyle bilinen kasaba yönünde idi. Batlamyus (Ptoleme)'un Coğrafya kitabında bu ırmağın "Arkanya", yani Cürcan Gölüne döküldüğü zikrediliyor. Batlamyus 'un zamanından bizim zamanımıza kadar 800 seneye yakın bir zaman geçmiştir. Demek o zaman Ceyhun, Zeme ile Amû'ye arasındaki bir mevziden şimdi çölolan bölgeye dökülüyordu. Sonraları bu ırmağın yolu kapanarak suyu Guz arazisi taraflarına sapmış. Fakat o zaman yolu bugün Aslan ağzı ıdenilen ve Harezm ahalisi nezdinde Sekrü'ş-Şeytan diye bilinen dağa tesadüf etmiş. Bundan dolayı su orada toplanarak yükselmiştir. Yukarıda adıgeçen dağın yukarı bölümünde dalgaların izi göze çarpar.

      Biruni'nin Türklerin adetleri ve inançlariyle ilgili olarak verdiği bilgilerden örnekler verelim:

"Türk topraklarında bir dağ vardır ki onun üzerinden koyunlar ayaklarına sof (Bkz yada taşı  Makaleye Ulaş sayfa-46 ) bağlanmış olarak geçirildikte hemen bol yağmur yağar. Bazan düşman tarafından kuşatılınca Türkler böyle yaparak düşmanı yanıltırlar. Bilmeyen onları sihir yaptı zanneder".

    Kimak beldesindeki Mengür denilen dağda asker içtiğinde eksilmeyen bir tatlısu pınarının yanında orada secde etmiş bir insana ait ayak izi, onun parmaldar ile her iki avucunun izi, bir sabi çocuk ayak izi, bir de merkep ayak izi vardır ki gördüklerinde Guz Türkleri oraya secde ederlerdi.

    Guz Türkleri suda boğulup ölen kimseyi çıkardıklarında cesedini sahilde üzerine koydukları şeyin ayağına ip bağlayarak ipin ucunu suya atmaları ruhun ip vasıtasiyle suya çıkması içindir


Kaynaklar :
http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/37/772/9830.pdf
http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/37/733/9357.pdf
http://en.wikipedia.org/wiki/Al-Biruni_(crater) Biruni'nin ismini taşıyan Ay Krateri
http://en.wikipedia.org/wiki/Al-Khwarizmi_(crater) El Harezmi (Algoritma)Krateri
http://en.wikipedia.org/wiki/Ulugh_Beigh_(crater) Uluğ Bey Krateri
Fotoğraf : Laleh Park, Kuzey Kargar Sokağı, Tahran, İran
Birunî Reviewed by Türk Asya on Salı, Aralık 02, 2014 Rating: 5

Hiç yorum yok:

Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России © 2014|Bazı Hakları Saklıdır.
>5846 Numaralı Kanun Gereği Gizlilik ve Kullanım Şartlarını Okuyunuz.|Künye

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Blogger tarafından desteklenmektedir.