--> Güneş Miti | Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России

Güneş Miti

Güneş Miti Prof.Dr.Fuzuli Bayat Türk Mitolojik Sistemi-1 Kitabından       Çok eski uygarlıklar özellikle de konar-göçer olmayan ...

Okunyev devri taş oymasındaki güneş (kadın yüzü) tasviri. (Yaşar Çoruhlu, Erken Devir Türk Sanatı kitabı)


Güneş Miti

Prof.Dr.Fuzuli Bayat
Türk Mitolojik Sistemi-1 Kitabından

      Çok eski uygarlıklar özellikle de konar-göçer olmayan kavimler Güneş'i Tanrı sembolü olarak algılamışlardır. O bakımdan zamanla dini bilgiler saptırıldığından, bir simge özelliği içeren Güneş konumundan daha fazla anlam kazanmış ve Tanrı'nın Güneş olarak algılanması düşüncesi öne çekilmiştir. Aslında Güneş Tanrı'nın birlik ve tek
liğinin simgesidir. Güneş'in baş Tanrı olarak kabul edildiği topluluklarda yıldızlar da birer tanrı olarak bilinirdi.

        Oysa Türk mitolojisinden Güneş kültü kutsallığı yanında hiçbir şekilde Tanrı olarak algılanmaz. Eski Uygur metinlerindeki Manihzm'in de etkisi ile Güneş'in tanrı olarak adlandırılması onun kutsal konumunun ileri bir dereceye götürülmesinden başka bir şey değildir. Altun Yaruk gibi eski Uygur abidesinde Güneş'in tanrı değil, onun ışığı olduğu, dolayısıyla Tanrı kavramına alınamayacağı açık bir biçimde ortaya konulmuştur.

        Güneşin büyük rolünden haber veren unsurlardan biri de eski Türklerin güneşi şahit tutarak yemin etmeleridir.

       Hun hükümdarlarının her gün doğan güneşi selamlaması, bu kültün M.Ö. artık Ay merkezli inanç sistemini geri plana ittiğinden haber vermektedir. Bu da Hun'ların bir kısmının yerleşik hayata geçmesi ile ilgiliyse, diğer taraftan atın rolünün artmasına bağlıdır. Bu varsayımı destekleyen bir bilgi, Altay, Orta Asya ve Kafkas Türklerinin gök atı inancıdır. O halde Ay'ı temsil eden boğanın zamanla yerini hızlı koşan ata vermesi, Ay merkezli inanç sisteminin eski önemini kaybetmesine, yerini güneş kültünün önem kazanmasına neden olmuştur, denilebilir.


      Çin kaynaklarına göre Hunlar, Güneş'e üç kez diz çökerek selam verirlerdi. Ayrıca çadırın kapısını doğuya, yani güneşin doğduğu tarafa açılırdı.

       Tatar Türkleri, Ay'ı büyük imparator olarak görseler de güneşi onun anası olarak görürler, çünkü ay ışığını güneşten alır.

      Ay merkezli inanç sisteminde Ay'ın çift sayıları ve suyu sembolize ettiğini gördük. Ay'dan farklı olarak Güneş, şu kavramlara işaret eder: tek sayılar, erillik, kağanlık, baba, tek sayılı atalar, ışık, gündüz, evç (en yüksek nokta), güney, doğu, sıcaklık, ateş, kızıl renk. Bundan başka Ay Ata göğün, Güneş Ana ise yerin sembolüdür. Ayrıca Ay'ın sembolü boğa ve hayvancılık, Güneş'in sembolü ise inek ve tarımdır.
Güneş'in Türkler'in çok sevdiği kartalla da simgelenmesi de yaşam-ölüm ikili karşıtlığında Güneş'in hayat bloğunu temsil ettiği saptanmıştır. Bu sebepledir ki Türk düşünce sisteminde hükümdarlar, güneşe benzetilmiştir. Milleti doyurmak, giydirmek ve korumak, onların güneşle temsil etmesine olanak sağlamıştır.

      Kutadgu Bilig'de (Mutluluk veren bilgi) güneş, hükümdarların, ay ise vezirin simgesidir. Kutadgu Bilig'in sembolik kahramanları olan Kün-Toğdı adaleti, doğru yasayı, Ay-Toldı kut'u temsil eder. Yazarın da verdiği anlamdan görüldüğü gibi adalet tıpkı güneş gibidir, küçülmez, parlaklığını kaybetmez. Güneşin burcu olan arslan da gökteki yerini değiştirmez. Mutluluk ise tıpkı ay gibi değişken ve oynaktır.


      Türk mitolojisinde Güneş Ana yağız yerin simgesidir. O bakımdan mitolojik metinlerde güneşin kadın olarak tasarlanması, onun yukarı-aşağı dikotomisinde yeri temsil etmesi ile ilgilidir.


Resim : Okunyev devri taş oymasındaki güneş (kadın yüzü) tasviri. (Yaşar Çoruhlu, Erken Devir Türk Sanatı kitabı)

COMMENTS

Ad

12 Hayvanlı Türk Takvimi,13,1914-1918 Birinci Dünya Savaşı,1,3 Mayıs Türkçülük Günü,6,Abdaliye Devleti,1,Adile Ayda,1,Adilşahlar,1,afganistan özbekleri,8,Ahıska Türkleri,2,Ahlatşahlar (Ermenşahlar,2,Ahmet Cevdet Paşa,2,Ahmet Gürses,2,Ahmet Şafak,2,Akhunlar (Eftalitler),2,Akılcı Seçim Taktikleri,1,Akkoyunlular,2,Alâiye Beyliği,1,Alev Alatlı,6,Ali Suavi,1,Alparslan Türkeş,4,Altay Dergi,12,altın elbiseli adam,4,Altın Orda Devleti,1,Anau Uygarlığı,2,Araz Elsəs,1,Arsaklılar Devleti,1,Artuklular,3,Astrahan Hanlığı,2,Atabetü’l-Hakayık,1,Atatürk,34,Atatürkün Samsuna Çıkışı ve Vahidettin Taner Ünal Araştırmaları,27,Attila,5,Avarlar,9,Avrupa Hun Devleti,9,Aydınoğulları,1,Azerbaycan,53,Babür İmparatorluğu,2,Bakü Hanlığı,1,Balkarlar,5,Banu Avar,5,Başkurtistan,33,Behmenîler,1,Berendi Türkleri,1,Beridşahlar,1,Bəxtiyar Vahabzadə,1,Bilge Kağan,5,Buhara Hanlığı,1,Bulgarlar,7,Büyük Selçuklu Devleti,7,Büyük Timur İmparatorluğu,5,Candaroğulları (İsfendiyaroğulları),1,Celal Sengör,1,Celayirliler,1,Cengiz Özakıncı,3,Çanakkale Savaşı,2,çevrimiçi kindle mobi epub pdf oku,633,Çevrimiçi Saadettin Gömeç Makalesi Oku,41,Çevrimiçi Ziya Gökalp oku - internetten Ziya Gökalp oku - online Ziya Gökalp oku,38,Çobanoğulları Beyliği,1,Çu Devleti,1,Çuvaşistan,13,Dağıstan,4,Danişmendliler (Danişmendoğulları),3,Dede korkut,8,Delhi Türk Sultanlığı,2,Derbent Azerileri,1,Dımaşk Atabegliği,1,Dilmaçoğulları Beyliği,1,Divanü Lugati't Türk,9,Doğu Türkistan,20,Dulkadiroğulları Beyliği,1,Ebulfez Elçibey,6,Emir Timur,5,Enver Paşa,2,Erbil Atabegliği,1,Eretna Beyliği,1,Ermeni Soykırımı Yalanları,2,Eşrefoğulları,1,Etice-Hurrice,3,Eyyübiler,2,F. M. Dostoyevski MEB klasik Çevrimiçi Oku,25,Fuzuli,3,Gagavuzya,10,Ganira Pashayeva,1,Gayaz İshaki,1,Gazali,1,Gazneliler,2,Gence Hanedanlığı,1,Germiyanoğulları,2,Gök Bilge Hüseyin Nihal Atsız,62,Göktürkler,32,Güncel,34,Güneş Dil Teorisi,1,haber,7,habertürk,7,Hakasya,11,Halil İnalcık,2,Hamidoğulları,1,Harezmşahlar,1,Haydarâbad Nizamlığı,1,Hazar İmparatorluğu (Hazarlar),6,Hive Hanlığı,1,Hoca Ahmet Yesevi,1,Hokand Hanlığı,1,Hulkar Abdullaeva,20,Hulki Cevizoğlu,1,Hun İmparatorluğu,15,Irak Selçukluları,3,İbn Bibi,1,İhşidoğulları Beyliği (İhşidîler),1,İlber Ortaylı,2,İldenizliler,1,illüstrasyonlu Türkçü - Pantürkist Video Ali Can Meydan Yapımları,4,İnaloğulları Beyliği,1,İnançoğulları (Lâdik Beyliği),1,internetten kitap oku,624,iskitler,20,İsmail Gaspıralı,3,izleti,277,İzmir (İzmiroğulları,1,İzmiroğlu) Beyliği,1,Kadı Burhaneddin Ahmed Devleti,1,Kanglı/Kanklı Türkleri,1,Karaçay,14,Karahanlılar Devleti,6,Karakalpakistan,2,Karakoyunlu,1,Karamanoğulları (Karamanoğlu),1,Karasioğulları,2,Karay Türkleri,2,Karluklar,2,Kasım Hanlığı,1,Kaşgar Turfan Hanlığı,3,Kaşgarlı Mahmut,6,Kaşkay Türkleri,3,Kazakeli,44,Kazan Hanlığı,1,Kazım Karabekir Paşa,3,Kemal Ermetin,1,Kerkük Türkleri,1,Kırgızlar,27,Kırım Özerk,9,Kimekler (Kimek Devleti),4,Kirman Selçukluları,1,kitab o'qı,60,kitap oku,624,kitep oxu,60,kitop oka,60,Kuman Kıpçak Türkleri,12,Kumuklar,3,Kuşanlar,2,Kutadgu Bilig,7,Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti,1,Ludîler,1,Macarlar ve Türkler,9,Mahmut Esat Bozkurt,2,Massagetler - Tomris,5,Mehmet Kaplan,1,Memlükler (Memlûk Devleti),4,Mengücekler,1,Mengücekoğulları),1,Mengücükler (Mengücükoğulları,1,Menteşe),1,Menteşeoğulları (Menteşeoğlu,1,Milli Mücadele национальная борьба в Турцию national struggle for Turkey,14,Moğol İmparatorluğu,15,Muhammed Emin Resulzade,4,Murat Bardakçı,3,Mustafa Şokay,1,Mustafa Yıldızdoğan,1,Nahçıvan,2,Nejdet Sançar,3,Nesimi,1,Nihat Genç,1,Nogay Hanlığı,5,Nursultan Äbişulı Nazarbayev,2,Oğuz Boyları Damgaları-Tamgaları,29,Oğuz Kağan,13,Oğuz-Yabgu Devleti,6,online çevrimiçi internetten osmanlıca oku,449,online kitap oku,624,online turkish book read,624,orhun_orkun_kadim_türk_dili,45,Osmanlı İmparatorluğu,18,osmanlıca kitap oku,449,ottoman books read,449,ottoman history book,449,Ön Türkler,320,Özbek Eli,20,Peçenek Türkleri,3,Pervaneoğulları Beyliği,1,Prof Dr Kazım Mirşan,49,Prof. Dr. Yusuf Halaçoğlu,4,proto turks,312,Ramazanoğulları,1,Reha Oğuz Türkkan,3,Rıza Nur,4,Sabarlar ( Sabar Devleti),2,Sâcoğulları (Sâcîler),1,Safevî Devleti (Safevîler),4,Safeviler,7,Saha Türkleri,13,Sâhibatâoğulları (Sahib Ataoğulları),1,Saka Türkleri,11,Salgurlular,1,Saltuklu Beyliği (Saltuklular,2,Saltukoğulları),1,Saruhanoğulları,1,Sayan Altay Türkleri,17,Sekel Yazısı,5,Selaattin Eyyübi,1,Selçuklu Kartalı Afşin Bey,1,senseizm,77,Serdengeçti Dergisi Çevrimiçi Oku 1950,24,Sibir Hanlığı,2,Sökmenliler),1,Suriye Selçukluları,1,Sümerliler,21,Şəhriyar,2,Tabgaçlar (Tabgaç Devleti),2,Taner Ünal ile Tarih ve Siyaset Yazıları,111,Taner-Ünal-e-kitap-pdf-makaleler-tarih-oku-okuttur-epub-ebook-read-Bilig-Bitig,68,Tataristan,24,Tekeoğulları,1,Tengri Tanrı Allah,4,Tolunoğulları Beyliği,3,Tuğluklular,1,Turan ensemble,6,Turan Yazgan,1,turan_halklari_turanic_people_hajra_turan-turkestan-turks,72,Turania People - Grand Asian Turkestan - Turkish Public - Азия Туран Туркестан,2,turcarum imperatore,311,Turkic Republics and Communities Türk Dünyası Bağlantı Zincirleri,11,turkish bookcase,60,Turkish stamps,312,Tuva Türkleri,7,Türgişler (Türgiş Devleti),1,Türk Asya,150,Türk Bahar Bayramı Nevruz,2,Türk Belgesel,56,Türk Denizliği Piri Reis,2,Türk Dili,142,Türk Din Anlayışı,54,Türk Dünyası Derlemeler,11,Türk Film,5,Türk Kültür ve Sanatı,192,Türk Ocakları,2,Türk Okçuluğu,2,Türk Sergiler,28,Türk Türkmen mitolojisi karakterleri - Turkish mythology characters - Турецкие символов мифология,41,Türk ve Türkiye Tarihi,213,Türk_mitolojisi-Turkish_mythology-Турецкий_мифология,43,Türkçe Tarih Dergisi,3,Türkçü Dergi,1,Türkiye,68,Türkiye Selçuklu Devleti,3,Türklerde Bilim,18,Türkmenler,24,Uğur Mumcu,2,ultra-türkler,2,Urum Türkleri,2,Uygurlar,33,Yakutistan,16,Yaşar Kalafat,1,Yazarlar,3,Yusuf Akçura,4,Zeki Velidi,6,Zengîler,2,Ziya Gökalp,5,кiтап oxu,60,кiтапхана oqı,60,мәдениет,60,мәлiмет,60,мәлiмет ұсыну,60,Тюрки России,12,
ltr
item
Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России: Güneş Miti
Güneş Miti
http://3.bp.blogspot.com/-ny9shTBWPLQ/VG8lK3EQXHI/AAAAAAAA9iA/iUhvgPvLvnU/s1600/g%C3%BCne%C5%9F-patlamas%C4%B1.jpg
http://3.bp.blogspot.com/-ny9shTBWPLQ/VG8lK3EQXHI/AAAAAAAA9iA/iUhvgPvLvnU/s72-c/g%C3%BCne%C5%9F-patlamas%C4%B1.jpg
Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России
http://www.biligbitig.com/2014/10/gunes-miti.html
http://www.biligbitig.com/
http://www.biligbitig.com/
http://www.biligbitig.com/2014/10/gunes-miti.html
true
8698665457039130098
UTF-8
Tüm Konular Yüklendi Hiç Konu Bulunamadı Hepsini Göster Dahası.. Cevapla Cevap Verme Sil By Anasayfa Sayfalar Konular View All Size Önerdiğimiz ETiket Arşiv Arama Yap Tüm Konular İsteğinizle herhangi bir gönderi eşleşmesi bulunamadı Anasayfaya Dön Pazar Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Cumartesi Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS PREMIUM CONTENT IS LOCKED STEP 1: Share to a social network STEP 2: Click the link on your social network Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy Table of Content