Türk Süsleme Sanatında Nar

Side Nar ve Apollon



Türk Süsleme Sanatında Nar
Yrd. Doç. Dr. Ersel ÇAĞLITÜTÜNCİGİ

     İslami dönem süslemelerinde yer alan nar ve nar ağacı motifleri, İslamiyet öncesi ikonografik kavramlarla da bağlantılı olmalıdır. Özellikle hayat ağacı ve bir dalın ucuna eklenen nar motifleri, Türklerdeki ağaç kültünün ve bu külte bağlı olarak gelişen hükümdarlık simgesinin bir uzantısı olarak da değerlendirilebilir. Nitekim Kutadgu Bilig’de hükümdarlık simgelerinden kün-ay’la birlikte nar dalının görülmesi, Hakanlılar devrinde, İslamiyet’ten sonraki ağaç simgesinin nar ağacına dönüşmesi bu motifin hükümdarlık simgelerinden birine dönüştüğünün açık göstergeleridir (Esin 2003/1: 47). Bu noktadan yola çıkarak İslamiyet sonrasında, yerel idareciler tarafından yaptırılan mimari eserlerin ve minyatürlerin süsleme programına dâhil edilen nar ağacı motiflerinin -en azından bazılarının- bolluk, bereket ve cennet sembolü olmanın yanında, İslamiyet öncesi inanışlara gönderme yapılarak hükümdarlığın veya hükümdar sülalesinin simgesini de taşıdığı söylenebilir. Bazı ağaçların dalları arasındaki narlar ise daha sonra bu sülaleden yetişerek başa geçecek olan diğer hükümdar veya yönetici kadronun habercisi şeklinde de yorumlanabilir.

     Türk sanatında görülen figürlerin ellerinde tuttukları nar, kâinatın, dünyanın ve Türk halklarının bütünlüğünün simgesi olabilir. Nar bezemesi ile verilmek istenen bu mesajla bağlantılı en önemli veri kitabelerde karşımıza çıkmaktadır. Pek çok eserin kitabesinde, İslam’ın ve Türklüğün lideri hatta direği gibi sıfatlarla atıfta bulunulan sultanların bütünleştirici yönü, sahip olduğu güç ve dünya üzerindeki hâkimiyetleri nar motifleri ile ifade bulmuş; içindeki taneler de hâkimiyetleri altında birleşen Türk ve diğer dünya halklarının simgesi olarak düşünülmüş olmalıdır. Özetle, bu tür epigrafik bilgilerle verilmek istenen mesajın desteklenmiş olduğunu söyleyebiliriz.


Hepsi : http://goo.gl/S6nBcl

Side Nar ve Apollon : http://goo.gl/C7lzDe
Türk Süsleme Sanatında Nar Reviewed by Türk Asya on Cuma, Eylül 19, 2014 Rating: 5

Hiç yorum yok:

Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России © 2014|Bazı Hakları Saklıdır.
>5846 Numaralı Kanun Gereği Gizlilik ve Kullanım Şartlarını Okuyunuz.|Künye

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Blogger tarafından desteklenmektedir.