İskitlerin Dini İnanç ve Âdetleri

Pazırık Kurganı, Kabile Şefinin Sağ Kolundaki Dövme
İskitlerin Dini İnanç ve Âdetleri

Prof. Dr. Taner Tarhan

      Yukarıda anlatılan cenaze merasimlerinin, ilkbahar ve sonbahar olmak üzere, senenin sadece iki mevsiminde yapıldığ ı anlaşılmaktadır. Bunlar. kabile ve boyların, hayvanları için taze ot bulmak amacıyla yaptıkları mevsimlik göçlerle uygun düşmektedir. Gömmeyi tehir etme adeti, normal olarak tahniti (ilaçlama) gerektiriyordu. Heredot'un (Bk,
s. 161) bu işlem hakkında yaptığı tarif, Pazırık'da bulunmuş olan donmuş mezarlardan çıkarılan tanhit edilmiş cesetlerle, doğrulanmıştır .Burada teknik mecburiyetten başka ikinci bir şey de düşünebiliriz. Cesetten, dolaşmak için çıkan ruh, döndüğünde cesedi sağlam bulamaz sa mağdur olmakta ve bundan dolayı da, fânilere lanet yağdırmakta ve rahatsız etmektedir. Hattâ, ruhun yeni bir beden bulması için, mezarından başka yerlere gitmesi ve yakınlarını terketmesi, onlar Için büyük ve affedilmez bir kayıptı. Bu düşünceye benzer fikirlere Eskiçağ'da bir çok kavimlerde rastlanmaktadır, Eski Mısır mumyaları buna bir örnektir . Klasik eserlerde "mumya " "mumyağ, "ve "mumyay" olarak geçen bu kelime bir çok dillerde de mevcuttur. Bu kelimelerin doğudan geldiği ve çeşitli kavimler tarafından benimsendiği anlaşılmaktadır. "Mumya" tıbda ve tahnit'te cesetleri korumak için kullanılan bir maddedir.

      Enteresan bir noktada, bunun Oğuz Türkler'i tarafından mukaddes addedilmesidir. Eski Türkler, yok olmayı, toprak olmayı bir türlü kabul edememişler, bütün fertlerini değilse bile, ulularını ve hükümdarlarını mumyalamak suretiyle, maddI varlıklarını ebedileştirmek istemişlerdir; Orhon kitabelerlnden öğrendiğimize göre, Gültekin mumyalanmıştır. Değiştirdikleri muhtelif dinlerin "ruh" anlayışlarına göre, bu san'atlarını bazan değiştirme gereksinimi görmüşler, fakat büsbütün bırakmamışlardır. İslamiyetten sonra da, bu dinde böyle bir düşünce olmadığı halde mumya yapmakla devam etmişlerdir. Buna en güzel örnek, Anadolu Selçukluları'nın yaptıkları mumyalardır; Kılıç Arslan Il, Keyhüsrev I, Süleyman Şah Il, Kılıç Arslan III "ve daha bir çokları mumyalanmışlardır

       İskit mumyalarında dikkati çeken bir husus da, Pazırık Kurganı'nda bulumuş olan cesetlerin üzerinde, dövmelerin yapılmış olmasıdır. Ekseri cesetlerde. vücüdun hem ön ve hem de arka kısımlan baştan aşağıya kadar dövmelerIe süslenmiştir " İskitler'in yarattığı, ' "hayvan üslubunun en güzel örnekleri ve desenleri bu dövmelerde de gözükmektedir. A.L.Mongait'e göre; Pazırık 2 no'lu kurganda bulunan, göğsü, sırtı ve kolları, fanlastik hayvan motifleri ile süslenmiş olan bu ceset, bir kabile şefine aittir. Savaşta ölmüş ve kuvvetli bir darbe ile başı koparılmıştır . Bu dövmelerin kesin olarak, neyi ifade ettiği bilinmemeklekle beraber, kötü ruhlardan koruyucu (apotropeik) bir vasfa sahip olduğunu ileri sürebiliriz. Çünkü İskltler, bu dövmelerde de gözüken ve bu özelliğe sahip olan hayvanlara çok önem vermişler ve san'atlarında motif olarak bolca kullanmışlardır. Balık ve geyik en güzel örnektir; bunların, kötü ruhları ve uğursuzlukları bertarat ettiklerine kuvvetle inanırlardı.

      Makalemizde izah etmeye çalıştığımız, bu dini inanç ve adetler, bizim için çok ilgi çekici ve bize çok yakındır. Zira, menşeleri Orta Asya olan"İskitler ile Göktürkler, Hunlar ve Oğuzlar arasındaki inkâr edilemiyen bütün bu benzerlikler, bir tesadüf eseri olmasa gerekir. Maalesef, batı müelliflerinin hemen hepsi, bu yakın bağları objektif olarak ilim âIemine sunmaktan kaçınarak. Orta Çağ'ın klasik deyimi ile, " barbar" diye vasıflandırılan Türk'ler'i "köklü bir medeniyetten yoksun"diye tanıtmaya çalışmışlardır, Çeşitli adlar altında, "Tarih Öncesi" çağlardan beri, bütün bu bölgelerde yaşamış olan bu insanlara "Türk" adını verebilmemiz için, her şeyden önce, ciddi çalışmalarla, geçmişteki ve zamanımızdakfi bîtaraf olmayan teori ve bilgileri çürütüp, ortadan kaldırmak lâzımdır. Bunu başarabilmek, kendi tarihimize yapılacak en büyük hizmetlerden biri olacaktır.


Hepsi : http://goo.gl/Kt2PHL
Ayrıca: Dövmelerde Türk Tamgaları : http://goo.gl/2Ber5n
Foto : Pazırık Kurganı, Kabile Şefinin Sağ Kolundaki Dövme, http://goo.gl/v9GKZ4
İskitlerin Dini İnanç ve Âdetleri Reviewed by Türk Asya on Cumartesi, Eylül 27, 2014 Rating: 5

Hiç yorum yok:

Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России © 2014|Bazı Hakları Saklıdır.
>5846 Numaralı Kanun Gereği Gizlilik ve Kullanım Şartlarını Okuyunuz.|Künye

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Blogger tarafından desteklenmektedir.