Tarihsel Süreçte Türkmen Takılarının Kadının Sosyal Kimliğinin Yorumlanmasına Etki ve Katkılar



Tarihsel Süreçte Türkmen Takılarının Kadının Sosyal Kimliğinin Yorumlanmasına Etki ve Katkılar

Sibel KILIÇ

    Türkmen takıları, Türkmen kosmosunun, teolojik sisteminin ve etnografik yapısının dolaylı ve dolaysız birçok verisini içerisinde barındıran konsantre birer gösterge bilim objeleridir. Bu üç katman içerisinde kozmoloji, tüm maddî kültür ürünlerinin olduğu gibi takı geleneğinin de zemini ifade eden mihenk taşını oluşturmaktadır. Üçüncü katman olan etnografik yapının en önemli unsuru, çekirdek aile yapısında belirleyici ve etken rolü olan kadındır. Teoloji katmanı ise birinci ve üçüncü katman arasında bağlayıcı ve katalizör bir unsur olarak dikkatleri çeker. Ancak en önemli ilişki, etnografik yapı ile kadın olgusu arasında mevcut olup, adeta birbiri içerisine geçen bütüncül bir yapı göstererek birbirlerinin önemini ve yerini belirleyen, destekleyen etkileşim hâlindedirler. Bir başka ifade ile Türkmen topluluklarında, kadının yeri ve önemi, toplumun etnoğrafik yapısına sıkısıkıya bağlı bir durumu ifade eder. Türkmen etnografyası ise kadının bireysel ve sosyal kimliği ile birinci derecede ilişkilidir. Dolayısıyla, takılar nezdinde Türkmen kadın kimliğinin müstesna yerinin etnografik yapıyla olan ilişkisinin çözümlenmeye çalışıldığı bu çalışmanın merkezini, “kadın” (ve takı ilişkisi) olgusu oluşturmaktadır.

    Kadın-erkek eşitliği olgusu çok eski tarihlere dayanmakta olup, şamanlık inanç sisteminde önemli bir yer tutan ve oradan Orta Asya Türk topluluklarına değin uzanan bir anlayışı oluşturur. Şamanlık literatürde kadın ve erkek sözcükleri arasında cinsiyete dayalı bir ayrım söz konusu değildir. Çünkü bu inanç sisteminde kadın ve erkek Batı düşünce sisteminde olduğu gibi zıtlığıve mutlak farklılığı değil, aksine tamamlayıcılığıve bütünlüğü temsil eder. Yin-Yang prensibini bu doğrultuda irdelediğimizde, birbirine zıt olan iki ayrıparçanın kadın ve erkeği temsil ettiği ve birbirlerinin varlıklarına mutlak bağımlı yapılarını algılandığı açıktır. Türkmen takı kompozisyonlarını grafik şema ve sosyal yapı bağlamında incelediğimizde, Fischer’in grafik yapı ve hiyerarşik sistem arasında kurduğu özdeşime türdeş denebilecek, ancak farklı düzlemde ele alınabilir bir analojiye gitmek gerekir.

Hepsi : http://mtad.humanity.ankara.edu.tr/makale.php?id=477
Tarihsel Süreçte Türkmen Takılarının Kadının Sosyal Kimliğinin Yorumlanmasına Etki ve Katkılar Reviewed by Türk Asya on Pazar, Haziran 22, 2014 Rating: 5

Hiç yorum yok:

Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России © 2014|Bazı Hakları Saklıdır.
>5846 Numaralı Kanun Gereği Gizlilik ve Kullanım Şartlarını Okuyunuz.|Künye

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Blogger tarafından desteklenmektedir.