Konar-Göçer Türklerde Ekonomik Hayat

Konar-Göçer Türklerde Ekonomik Hayat
Prof.Dr.Saadettin Gömeç

Eski Türklerin beslediği hayvan türlerinin en başta gelenleri at ve koyun idi ki, bu tür hayvancılığın izlerinin Türklerin hayatında m.önce 3000-2500’lerden beridir olduğu da söylenmektedir. Hatta Andronovo kültüründe birkaç tür ata rastlanmıştır. Koyun ve keçi onların en önemli varlığıydı. Bazan öyle iri ve uzun bacaklı koyunlar oluyor
du ki, bunlar bir araba tekerini bile sürükleyebiliyorlardı. Zengin veya fakir herkesin bir miktar hayvanı mevcuttu. İyi beslenmiş ve yetiştirilmiş at, koyun, keçi, deve, öküz, inek, geyik, kotuz (yak) gibi hayvan sürüleri için “sekiz adaklıg barım” diyorlardı

      Kaynakların yardımıyla yiyeceklerin adlarından bazılarını da şöyle sıralamak mümkündür: “Şaşlık” (şiş kebap), “Udıtma”, “sogut”, “süzme” (peynir ve yoğurt türleri), “konak” (kaymak), “tutmaç”, “pekmez”, “türmek” (bir tür köfte), “büken” (karpuz), “kagun” (kavun), “çakşak”, “kak” (meyve kurusu), “batmul” (karabiber), “kuçkındı” (soğan), “yügür” (darı), “kömeç”, “büskeç” (çörek), “sinçü” (pide)18. Ayrıca daha pekçok Türk yemeğini sayabiliriz.

      Bugün dünyada pekçok halk daha çatal-kaşık kullanmayı bilmezlerken, Avrupa’da sofra adabı 17 ve 18. asırlardan itibaren yaygınlaşmaya başlarken, biz Türkler binlerce yıl önce sofrada nasıl oturulur, ekmek nasıl yenir, su nasıl içilir bunları bile bir kurala bağlamış idik. Bunlar, bütün dünya milletlerinden üstün yüksek Türk kültürünün birer göstergesidir.

      Fakat Türk sosyal hayatını incelediğimizde atçılık biraz daha ön plana çıkar. Genellikle ailelerin sahip olduğu bu hayvanların sayısı onbinler, hatta yüzbinlerle ifade edilmektedir. At sadece eti, sütü ve derisi (ki bu süt Türk’ün birinci içeceği kımızın hammaddesidir) için değil, aynı zamanda bir savaş vasıtası olarak yetiştiriliyordu. Bu açıdan bakıldığında ekonominin de temel taşlarından birisidir. Türk İskitler çağından beri bundan faydalanıyorlardı. Türklerin medeniyete kazandırdığı iki mühim şeyden birisi at, diğeri de demirdir.

      İyi cins atlar “özlük, topucak, yügrük, bidevi” vs. gibi adlarla da anılmaktaydı. Ayrıca ata yunt diyen Türkler bunun sürüsü için yılkı adlandırmasında bulunurken, onları yaşına ve cinsine göre de ayırıyorlardı. Aygır, kısrak, tay, kulun, igdiş vs. Oniki hayvanlı Türk takviminin bir yılı ata ayrılmış olup, kabile isimlerinde de görülür (Ala-yuntlu, At-çeken vs)

     Aileler ve kabileler yüzbinlerce hayvana sahip olduklarından eski Türkler, fazlaca istihsal edilen eti uzun süre muhafaza etmenin yollarını bulmuşlardı. Günümüzün pastırma usulüne benzer bir şekilde konserve etler hazırlıyorlardı.

      Asya’da yapılan yüzey araştırmalarında ve kazılarda bulunan heykellerle, kaya resimlerinde; ayrıca duvar minyatürlerinde Türklerin ceket, pantolon, gömlek, şapka, çizme, kemer türü giyeceklerinin biçimleri ortaya konulabilmektedir. Ceket ve pantolon herhalde Türklerin modern dünyaya bir armağanlarıdır. Atalarımız bu tür nesneleri giydikleri dönemlerde, Romalılar halâ çarşafa sarılıyordu.

      Türklerin giyim tarzları tarihi belgelere de yansımıştır ki; mesela Hazar prenseslerinden Çiçek’in ( http://goo.gl/MYnJg9 ) Bizans’a gelin gittiğinde giydiği elbise ve çeyizler Romalılar içinde hususi bir kadın modası yaratmıştır. (Tzitzakion) Türklerin giyim biçimleri diğer milletlerden ayrılıyordu. Buna örnek olarak da, elbiselerini soldan iliklemelerini gösterebiliriz.

      Madencilik ve demircilikte en ileri düzeyde olan eski Türkler, yapmış oldukları savaş araç ve gereçlerini bir ihraç ürünü olarak da pazarlamaktaydılar. Arkeolojik kalıntılar ve yazılı belgeler Hunların arasında dökümcülerin olduğunu gösteriyor. Mesela, Kırgız Türkleri bu alanda oldukça gelişmişlerdi. Onların imali olan kesici aletlere bütün Orta Asya’da rağbet ediliyordu.Dünya masa, sandalye, koltuk, karyola türü tahta yatakları Türklerden öğrendi.


Hepsi :
http://goo.gl/d5UuSQ
Ayrıca : http://goo.gl/FAHU4i
Resim : Arzhan-2 Kurganı (http://goo.gl/CQf2oQ) Tuva, İskit Hatunu Tören Kıyafeti http://goo.gl/dc4N9I
Konar-Göçer Türklerde Ekonomik Hayat Reviewed by Türk Asya on Cuma, Haziran 06, 2014 Rating: 5

Hiç yorum yok:

Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России © 2014|Bazı Hakları Saklıdır.
>5846 Numaralı Kanun Gereği Gizlilik ve Kullanım Şartlarını Okuyunuz.|Künye

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Blogger tarafından desteklenmektedir.