Arslan



Arslan 

Arslan yeryüzünde yaşayan milletler tarafından güçlü bir hayvan olarak görülmüştür. Onun başka hayvanlar tarafından avlanan değil, onları avlayan ve rakibini kolayca alt edebilen bir hayvan olması, ona karşı saygı ve korku uyandırmıştır. Nasıl ki göklerin hâkimi kartal kabul edilmişse, karaların egemen unsuru olarak da arslan görülmüştür. Arslan güçle ve hâkimiyetle özdeşleştirilmiştir.
Türk kültür çevresinde de arslan güç ve hâkimiyet timsali olarak görülmüştür. Başlangıçta arslan Türklerin hayatında özel bir yer tutmamaktadır. Çünkü arslan or- manların hâkim unsurudur. Onun yeri ormanlık coğrafyalardır. Bu itibarla doğrudan Türk kültür coğrafyasında bulunmadığından Türklerin ufkunda fazla görülmemiş, bundan dolayı da tasvir edilip, kaynaklarında da yer almamıştır. Türk kültür çevresinde kurganlardan çıkarılmış hayvan mücadele sahneleri arasında kanatlı arslan tasvirlerine rastlanmıştır.

Bu tür örnekler daha çok Altaylar ve çevresinde bulunmaktadır . Arslanın sade bir şekilde tasviri Bilge Kağan külliyesinde bulunmaktadır . Burada iki tane arslan heykeli dikkati çekmektedir. Bu heykellerin külliyenin girişine karşılıklı olarak yerleştirilmiş olduklarını söyleyebiliriz. Hatta oturur haldeki bu arslan heykellerinin başları da biraz bükük olarak yapılmıştır. Bu durumda külliyenin doğu tarafta girişine konulan arslanlardan sağ taraftakinin başının sağa, sol taraftakinin başının da sola çevrilerek, karşıdan külliyeye gireceklere bakar şekilde tasvir edildikleri anlaşılmaktadır. Bu arslan heykellerinin kapıyı korur şekilde düşünüldükleri görülmektedir. Bilge Kağan Anıtlığına Köl Tigin Anıtlığı önce yapılmasından dolayı model oluşturmasına rağmen, Köl Tigin Anıtlığında arslan heykelleri bulunmamaktadır.

Ancak, İlteriş Kağan Anıtlığında 4 adet arka ayakları üzerine oturmuş arslan heykeline rastlanmıştır. Hatta bu arslanlar üzerine Göktürk sülalesinin damgası da tasvir edilmiştir. Böylece, Bilge Kağan Anıtlığı arslanlarına İlteriş Kağan Anıtlığı arslanlarının model oluşturduğunu söyleyebiliriz. Şüphesiz, İlteriş Kağan Anıtlığı, Köl Tigin Anıtlığı yapılmadan da vardı. Ancak, Köl Tigin Anıtlığında arslan heykelleri yapılmadı. Çünkü arslan heykelleri hükümdarlık alameti olduğundan hükümdar anıtlıklarında yer almıştır. Arslan Türkler’in askeri hayatlarında da bir model olarak ortaya çıkmış bulun- maktadır. Göktürkler Sind- Hint yönündeki fütuhattan sonra arslanları sürü halin- de düşmanların üzerine saldırtmayı öğrenmişlerdir .

Türkler kendi askerlerini arslan gibi de görmüşlerdir. Delhi Sultanlığı’nda umumi anlayışa göre “Türk’ün karşısında Hindu, arslan karşısında ceylan gibi” idi . Türk kültür çevresinde Uygurlar, Karahanlılar ve Selçuklular’da arslan ismi başta hükümdarlar olmak üzere, devlet ileri gelenlerinin isimleri olarak devam etmiştir. Bu isim tek başına kullanıldığı gibi, Ak Arslan, Alp Arslan, Gök Arslan, Kara Arslan, Kutlu Arslan vb. şekilde diğer isimlerle birlikte de kullanılmıştır


Hepsi (İndir) : Prof. Dr. İlhami Durmuş'un "ARKEOLOJİK KALINTI, BULUNTU VE YAZILI BELGELERE GÖRE KÖL TİGİN-BİLGE KAĞAN ANITLIKLARI VE BU ANITLIKLARDAKİ TÜRK KÜLTÜR UNSURLARI" Makalesinden http://goo.gl/blXTHF

Kök Börüler ve Arslanlar : http://goo.gl/gLexqJ

Resim : http://goo.gl/yJuYtK
Arslan Reviewed by Türk Asya on Cuma, Haziran 06, 2014 Rating: 5

Hiç yorum yok:

Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России © 2014|Bazı Hakları Saklıdır.
>5846 Numaralı Kanun Gereği Gizlilik ve Kullanım Şartlarını Okuyunuz.|Künye

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Blogger tarafından desteklenmektedir.