Yiğit ve Silahlı Adam Diyalektiğinde Kılıç İmgesi

Yiğit ve Silahlı Adam Diyalektiğinde Kılıç İmgesi


Yrd. Doç Dr. Bayram SEVİNÇ

     Kılıç, insanlık tarihi kadar eski, insan kadar canlı bir imgeye sahiptir. O, bir savaş aletinin çok ötesinde bir anlam yüküne sahip olmakla mistik bir karaktere de bürünmüştür. Kılıç ile yiğitlik arasında bir bağ kurulduğu gibi egemenlik ve adaletle de bir bağ kurulmuştur. Kılıcın demir doğası, demiri kutsal hatta gökten
gelen bir madde olarak gören kültürlerde onun takdis edilmesini netice verdiği gibi onun üzerine yemin edilmesine de neden olmuştur. Meselâ eski Türklerde demir kutsal olduğu gibi şamanlar da demirci olarak kutsal işlerin yürütücüsü görevini yerine getirmiştir.

     Eski Türklerde kılıç, hem hukukî hem de dinî bir sembol koduna sahipti. Egemenlikle ilişkili olarak yüceltilen kılıç, cihan hâkimiyeti gibi ideallere de sembol olur. bir başka açıdan bakıldığında bu yüceltilmenin “kutsal kılıç” algılarının mitsel varlık kazanmasını (birçok mitolojide) da sağladığı anlaşılmaktadır.

     Moğollarda ve Türklerde demirci (tarkhan) sözcüğünün kahraman ve atlı savaşçı anlamlarına geldiği kaydedilir.

     “Tıpkı şamanlar gibi demirciler de „ateşin efendileri‟ olarak ün salmışlardır. Böylelikle kimi kültürel alanlarda demirci şamandan üstün olmasa da ona eşit sayılmıştır. Bir Yakut atasözü „demircilerle şamanlar aynı yuvadandır‟ şeklindedir. „Bir şamanın karısı saygıdeğer, bir demircinin karısı hürmete lâyıktır‟ der bir başka atasözü. Üçüncü bir mesel: „İlk demirci, ilk şaman ve ilk çömlekçi öz kardeştiler. Demirci büyük kardeşti ve şaman da ortanca kardeş. Demek ki demircinin ölümü şamanın elinden olamaz‟” (Eliade, 2003: 86). Eski Türklerde demirci şamanlığa dâhil edilmenin ritüelini yöneten kişidir. “Demircilik sanatı ġaman sanatından sonra en önemli sanat olarak bilinir. Hatta Yakutların inancına göre demirci, şamandan daha yüksek derecededir. Nitekim demircinin şamana zarar vermesi mümkündür; ancak şaman, demirciye zarar veremez” (Bayat, 2006: 63). Bayat‟a göre şamanın büyük kardeşi durumunda olan demircinin şamandan farkı, onun daha çok atalarından gelen bir statüyü devralması (dokuz kuşak ölçütü) ve akıl ve zekâya dayanan bir yeteneğe sahip olmasıdır (s.64). Demirci, demire şekil veren güce sahip olmakla aynı zamanda şaman olma statüsünü verecek şekillendirme gücüne malik kutsal kişi olarak da konumlandırılmaktadır. Öte yandan “Türk mitolojisinde iki kutsal güce -ateş ve demire- hükmeden kişi bir diğer sentagmada kurtarıcılık işleviyle yüklenmiştir” (s.65).


Hepsi : http://goo.gl/gNIZoZ
Türk Kılıcı : http://goo.gl/sqFSwS
Kutsal Kılıç : http://goo.gl/mIv46Y
Ant : http://goo.gl/kLZZ5x

Resim : http://goo.gl/anP9lL
Yiğit ve Silahlı Adam Diyalektiğinde Kılıç İmgesi Reviewed by Türk Asya on Pazar, Mayıs 25, 2014 Rating: 5

Hiç yorum yok:

Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России © 2014|Bazı Hakları Saklıdır.
>5846 Numaralı Kanun Gereği Gizlilik ve Kullanım Şartlarını Okuyunuz.|Künye

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Blogger tarafından desteklenmektedir.