Mişerler



Mişerler
M. Z. ZEKİYEV

      Mişerler, Tatar halkının teşekkülünde yer alan en büyük unsurlardan biridir. Bizim düşüncemize göre, Mişer etnoniminin etimolojisi, onların etnik oluşumlarını açmak için anahtar vazifesi görmektedir.

      Bilindiği gibi, -ar, -er, -ur yapılarıyla biten etnonimler, Türk dilli kabileleri adlandırmak için çok eski zamanlardan beri kullanılmıştır. Tat-ar (yabancı veya aşağı kabile insanları), Avar (av ile meşgul olan kişiler), Utrug-ur (göçebe olmayan, yerleşik kişiler), Uyug-ur(toplanmış, bir araya gelmiş kişiler), Suw-ar(su insanları), Bolag-er (Bolgar- nehir insanları), Akats-er(Agaç-er-orman insanları) vb. Mişer etnoniminin de başka adlarda olduğu gibi son kısmı ar (erler, kişiler) kelimesinden ibarettir.

      Peki, birinci kısmı hangi kelimeden kaynaklanmaktadır? Bunu açıklamak oldukça zordur. Mişer etnonimi çok eski zamanlardan itibaren çok yayılmış ve çeşitli halklarda ve diyalektlerde farklı farklı söylenmiştir: Madzar, Madcar, Macar, Moçar, Maçar, Mad’yar, Micer, Meşçryak, Meşçera vb. Bu kelimelerin aynı kökten olduğuna bilim adamları çok eskiden beri dikkati çekmişlerdir. Mişerlerin kendilerinde ş sesi ç sesine yakın bir şekilde söyleniyor olmalıdır. Mişerlerin Moçar (Miçer)varyantı, aynı şekilde köy adı olarak Moçalı adının sıkça kullanılması, belki bununla açıklanabilir. Diğer bütün varyantlar Mişerlerdeki bu Mişer (Mitşer, Mitçer) etnoniminin sadece farklı farklı söylenişleri olsa gerektir. Mişer etnoniminin kökeni, mişe (mĭşe) kelimesine dayanmaktadır. Bu söz, bugünkü Tatar ve Başkurt diyalektlerinde iğne yapraklı ağaç, çam, genç çamlık anlamlarında kullanılmaktadır. Eski Türk dilinde mĭşe kelimesinin bĭşe varyantı “orman” manasında kullanılmıştır. Azerbaycan dilinde mĭşe bugün de “orman” manasını vermektedir. Bu kelime, belki eski Farsçadan girmiştir. Çünkü Farsçada bĭşe kelimesi “orman” anlamına gelmektedir. Belki bu, çok eski nostratik dilde kullanılmış olan bir kelimedir. Çünkü bu kelimeye Fin-Ugorlarda da rastlanılmaktadır: Erzya dilinde piçĭ(çam); Udmurtlarda pujım (çam). Köken olarak nereye dayanırsa dayansın, mĭşe (bĭşe) kelimesi Türkçede çok eskiden “orman” manasında kullanılmıştır. Mĭşe kelimesinin hidronim (su adları) olarak kullanıldığı da bilinmektedir: Mĭşe (Mişe) nehri, Çĭr-mĭşe-en nehri vb. Çĭrmĭşen kelimesinde çĭr, ya “yağ, sakız” anlamlarını yahut da “iğne yaprak” anlamını veriyor olmalıdır. Buradan hareketle, çĭrmĭşen kelimesinin “yağlı, sakızlı orman nehri” veya “iğne yapraklı orman nehri” anlamını verdiğini düşünmek mümkündü.


Hepsi: http://www.turkiyat.selcuk.edu.tr/pdfdergi/s19/toker.pdf

Resim : http://atev.az/icerik/866/misar-turkleri.html#.U3pWKPl_sUQ
Mişerler Reviewed by Türk Asya on Pazar, Mayıs 25, 2014 Rating: 5

Hiç yorum yok:

Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России © 2014|Bazı Hakları Saklıdır.
>5846 Numaralı Kanun Gereği Gizlilik ve Kullanım Şartlarını Okuyunuz.|Künye

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Blogger tarafından desteklenmektedir.