--> Kuzey Doğu Anadolu'da Kayalara Hakedilmiş(Kazınmış) Eski Türk İşaretleri | Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России

Kuzey Doğu Anadolu'da Kayalara Hakedilmiş(Kazınmış) Eski Türk İşaretleri

Kuzey Doğu Anadolu'da Kayalara Hakedilmiş(Kazınmış) Eski Türk İşaretleri Dr. Hamit Z. Koşay     Sayın meslektaşım Dr. Hermann Va...


Kuzey Doğu Anadolu'da Kayalara Hakedilmiş(Kazınmış) Eski Türk İşaretleri

Dr. Hamit Z. Koşay

    Sayın meslektaşım Dr. Hermann Vary, Erzurum Atatürk Üniversitesi'nde 1960-65 yılları arasında öğretim görevlisi olarak bulunduğu sırada benimle üniversitede adına yapılan Pulur, Güzelova ve İkiztepeler kazılarına iştirak etti (katıldı)ve Üniversite Dekanı Sayın Prof. Dr. İsmail Yalçın ile zikri geçen bölgelerde istikşaf (keşif) gezilerinde bulundu. (http://www.kroraina.com/runic/vary.html


    1965 sonbaharında Erzurum ili doğusunda yaptıkları gezide buldukları, Türklerin yurt işgali zamanına rastlayan ve bu güne kadar bilinmeyen kayalara hak edilmiş (kazınmış) tamga ve diğer belgeler, ulusal tarihimiz için büyük değer taşır. M
üelliflerinin ve naşirinin (Yazarın ve yayıncının) nazik müsadeleri ile bu keşfi kısaca tanıtmaktan mutluyum.


    Erzurum ilinin Güney-doğusunda 2300m. yükseklikte, takriben (yaklaşık olarak) 25 Km. uzunlukta Karayazı-düzü adlı bir yayla bulunmaktadır. Kayalıklı yataklardan gelen dereler şelaleler teşkil ederek bu yaylanın kenarından Aras'a dökülürler. Jeolojik çağlardan beri çalışan su gücü buralarda kalkeri eriterek pek çok mağara yaratmıştır.

    Bitkisi bol ve havası serin bu yayla sürülerini otlatmak için bulunmaz bir yerdir. Bazı mağaralarda Ağustos ayında dahi buz erimez. Akan soğuk sular karpuzu çatlatır.


   Kazlıbel dağının bir ucunda 2500 m. yükseklikteki Karataştepe yaylasının güney-doğu kenarında güzel ve manzaralı ovada Bayro (Bayrı) Köyü bulunmaktadır. Bu köyün 4 Km. doğusunda "Cunni-Mağara" görülmektedir.


    Bu mağara, "mesozoik" kalker tabakası içinde teşkkül etmiş (oluşmuş), daha sonra kullanılmak kasdı ile (amacı ile) insanlar tarafından genişletilmiştir. Mağara, yekdiğeri ile (birbiri ile) irtibatlı (bağlantılı) ve iki katlı , takriben 15m. uzunlukta bir oyuntudur. Doğusundaki alt katta "Apsis"li (http://goo.gl/p7tnI7) bir kilise vardır. Zemini, zamanla suları erittiği kalker teressüpleri (tortu) döküntülerle, 1,5 m. yükselmiştir. Tavsif olunan (anlatılan) bölmenin Selçuk devrinde de bir hristiyan tapınağı olduğu anlaşılmaktadır.


    Mağaranın ovaya bakan büyük bölmesi taş duvarlarla çevrilidir. Bu bölmenin planda (Z) harfi ile gösterilen yerlerinde ve kayaların yüzünde dağınık bir şekilde elli damga işareti, bazı resimler ve ayrıca 18 ve 28 harften ibaret iki yazıt bulunmaktadır. Yapılan incelemeler sonucunda bulunan işaretler gruplara ayrılarak mütalaa edilmiştir (değerlendirilmiştir).
a. Oğuz damgaları
b. Uygur uruğ remizleri (simgeleri)
c. Eski Türk runik (Orhon tipi) harfler
d. Hayvan ve süvari resimleri
f. Belirsiz işaretler
a. Tamga(damga)lar: Cunni Mağarası'nda 24 Oğuz boyundan 12'sinin damgası seçilebilmiştir. Bu damgalar Kaşgarlı Mahmud'un Divanü Lûgat-it Türk'te (DLT 1073)gösterilmiştir. Aradaki cüzi (küçük) farklar Cunni Mağarası'ndaki damgaların 45-180 derece meyilli veya ters ayna bakışı ile hak edilmiş olmalarından ileri gelmektedir. Prof. A.von Gabain'in de belirttiği vechle (belirttiği gibi) bu çeşit farklara eski Türk mühmel (artık kullanılmayan) yazıtlarında da rastlanır.


    Mağarada 12 Oğuz damgasının 29 çeşit yazılışı tespit edilmiştir ve bu damgalar aşağıdaki boylara aittir:
Kayığ (Kayı), Afşar, Bayat, Yazgır, Salgır, Büğdüz, Aymür(Eymir), İğdir, Salgır, Ulu Yundluğ (Ala yuntlu), Çuvaldar, Beçenek (Peçenek) ve Çepni. Reşid-ed Din'e göre bunlardan ilk dördü Bozok, diğerleri Üçok'u teşkil ederler. Orduda Bozok sağ ve Üçok sol kanadı tutarlar.


    Cunni Mağarası'ndaki damgalara benzeyen işaretlere 1900 da Sivas ilinin inceleme gezisi yapan Belçika'nın Gent Üniversitesi Profesörlerinden Cumont, Karataş mevkiinde de rastlayarak kopyalarını yayınlamış fakat bunlara bir açık mana verememiştir. Karataş, Suşehri'nin 10 km. güneyinde ve Kelkit (Lycus) ırmağına dökülen Aksu Kaynağı yakınındadır. (Su şehri eski adı ile Akşar (Akşehir) veya Akşarabad Selçuk devrinde önemli bir yol kavşağı idi).


    Cumont'i Karataş yaylasına götüren köylüler Sarıyar adlı yerde "porphyr" kaya üzerinde eski yazıtları gösterdikleri zaman O Skandinav runik yazıtlarına benzeyen beş işaretin bir sınır işareti olabileceğine hükmetmiştir.


      Artık bunların Salgur, Kayığ, Büğdüz, ve Ula Yundlu damgaları veya bunlarn varyantları olduğu açık anlaşılmıştır. Hermann Vary, kayalara hak edilen damgaların menşeini incelerken muhtemel olarak iki sebep gösterir:
1. Oymağın büyüklerinin biri öldüğü zaman Eski Türk geleneklerine göre "yoğ" merasimine katılanlar toplantıda bulunuşlarını ve sınırlarla ilgili kararlarını damgaları ile tahkim ve teyid ederler.
2. Önemli konak yerlerini ve yol kavşaklarını işaret etmiş olabilirler.


    Eski Türklerde kutsal kayaların da olduğu bilinmektedir. Orhon'daki eski Türk yazıtında Kült yerlerindeki taşa yazı hak eden "bedizci" sınıfının bulunduğu zikredilmiştir.


    Esaslı incelemeler yapılmamış olmasına rağmen, mülkiyet prensibine ve nesebe önem veren Türkler her gittikleri yerde damgaları ile silinmez izlerini bırakmışlardır.


    Bulgaristan'da eski bir Kült merkezi olan MADARA mağaralarında Tuna Türk Bulgarlarının damgaları bulunmuştur. Tuna Bulgarlarına ait damgaların çoğu Kayığ (Kayı) oymağına aittir.


    Halen Viyana Sanat Tarihi Müzesinde bulunan Prestovatz hazinesi altın yüzüğü üzerinde de Kayı oymağı damgası vardır.


    Mağarada bulunan beş sembol, Uygur uruklarına ait olabilir.Turfan'da bulunan hukuki metinlerde bu işaretlere sık rastlanır.


     İlgili levhada gösterilen 1-5 işaretin Eski Türk Yazısı olduğu kesindir. Ancak bunların bazıları Orhon yazıtlarında değil Transilvanya'daki Erdil Sekel yazısında gösterilebilir. Hüseyin Namık Orkun'a göre Sekel yazısı Batı Türkistan (Talas'tan)geçmiştir.


     Haçlı teker (Mirşan'a göre Tengri işareti) ise Çin'den İskandinavyaya kadar uzanan sahadaki işaretli taşlarda ve mezar taşlarında bulunan ve "Ay-ölüm" tarası ve dört yönü gösteren bir işarettir. Gabain'e göre bu işaret makro ve mikro kosmosun dörde bölünmesini anlatan kapsamlı bir işaret idi. Haçlı teker işareti, Salbur-Ula kayalarında Eymür damgası ile birlikte bulunur. Yazı harfi olarak da Sulek köyü yakınındaki Karayüz mevkiinde ve Sekel yazısında bulunur.


     Dağ keçisi resimleri, Sibirya'daki Bei-Kem ve Ulu-Kem resimleri ile Ulan-Batur'daki Tuğla Kitabesi resmini hatırlatır. Bilge Kağan ve Kül Tegin anıtlarında da dağ keçisi resmi damga olarak kullanılır.
Süvari başına bir tulga geçirmiş ve bayanlar gibi ata yan oturmuştur. Kuyruğun yukarı kıvrık oalrak bağlanmış olması, Kırgız ve Moğollarda bu güne câridir (halen böyledir). İbn-Al-Asir, Alparslan'ın Malzagirt savaşında atının kuyruğunu yukarı doğru bağladığını belirtir.

Tamamı : http://goo.gl/XgifYV Sayfa 27

Ayrıca: 


Prostovats Hazinesi : http://goo.gl/K7xI9z
Madara Yazıtları : http://goo.gl/CuHfvz
Pliska Rozeti : http://goo.gl/D186U9
Sulyek : http://goo.gl/4AZ8SG , http://goo.gl/w430wT
Nagyszentmiklos : http://goo.gl/iTUpmR
Sekel Yazısı : http://goo.gl/xVKf8Q

COMMENTS

Ad

12 Hayvanlı Türk Takvimi,13,1914-1918 Birinci Dünya Savaşı,1,3 Mayıs Türkçülük Günü,6,Abdaliye Devleti,1,Adile Ayda,1,Adilşahlar,1,afganistan özbekleri,8,Ahıska Türkleri,2,Ahlatşahlar (Ermenşahlar,2,Ahmet Cevdet Paşa,2,Ahmet Gürses,2,Ahmet Şafak,2,Akhunlar (Eftalitler),2,Akılcı Seçim Taktikleri,1,Akkoyunlular,2,Alâiye Beyliği,1,Alev Alatlı,6,Ali Suavi,1,Alparslan Türkeş,4,Altay Dergi,12,altın elbiseli adam,4,Altın Orda Devleti,1,Anau Uygarlığı,2,Araz Elsəs,1,Arsaklılar Devleti,1,Artuklular,3,Astrahan Hanlığı,2,Atabetü’l-Hakayık,1,Atatürk,34,Atatürkün Samsuna Çıkışı ve Vahidettin Taner Ünal Araştırmaları,27,Attila,5,Avarlar,9,Avrupa Hun Devleti,9,Aydınoğulları,1,Azerbaycan,53,Babür İmparatorluğu,2,Bakü Hanlığı,1,Balkarlar,5,Banu Avar,5,Başkurtistan,33,Behmenîler,1,Berendi Türkleri,1,Beridşahlar,1,Bəxtiyar Vahabzadə,1,Bilge Kağan,5,Buhara Hanlığı,1,Bulgarlar,7,Büyük Selçuklu Devleti,7,Büyük Timur İmparatorluğu,5,Candaroğulları (İsfendiyaroğulları),1,Celal Sengör,1,Celayirliler,1,Cengiz Özakıncı,3,Çanakkale Savaşı,2,çevrimiçi kindle mobi epub pdf oku,633,Çevrimiçi Saadettin Gömeç Makalesi Oku,41,Çevrimiçi Ziya Gökalp oku - internetten Ziya Gökalp oku - online Ziya Gökalp oku,38,Çobanoğulları Beyliği,1,Çu Devleti,1,Çuvaşistan,13,Dağıstan,4,Danişmendliler (Danişmendoğulları),3,Dede korkut,8,Delhi Türk Sultanlığı,2,Derbent Azerileri,1,Dımaşk Atabegliği,1,Dilmaçoğulları Beyliği,1,Divanü Lugati't Türk,9,Doğu Türkistan,20,Dulkadiroğulları Beyliği,1,Ebulfez Elçibey,6,Emir Timur,5,Enver Paşa,2,Erbil Atabegliği,1,Eretna Beyliği,1,Ermeni Soykırımı Yalanları,2,Eşrefoğulları,1,Etice-Hurrice,3,Eyyübiler,2,F. M. Dostoyevski MEB klasik Çevrimiçi Oku,25,Fuzuli,3,Gagavuzya,10,Ganira Pashayeva,1,Gayaz İshaki,1,Gazali,1,Gazneliler,2,Gence Hanedanlığı,1,Germiyanoğulları,2,Gök Bilge Hüseyin Nihal Atsız,62,Göktürkler,32,Güncel,34,Güneş Dil Teorisi,1,haber,7,habertürk,7,Hakasya,11,Halil İnalcık,2,Hamidoğulları,1,Harezmşahlar,1,Haydarâbad Nizamlığı,1,Hazar İmparatorluğu (Hazarlar),6,Hive Hanlığı,1,Hoca Ahmet Yesevi,1,Hokand Hanlığı,1,Hulkar Abdullaeva,20,Hulki Cevizoğlu,1,Hun İmparatorluğu,15,Irak Selçukluları,3,İbn Bibi,1,İhşidoğulları Beyliği (İhşidîler),1,İlber Ortaylı,2,İldenizliler,1,illüstrasyonlu Türkçü - Pantürkist Video Ali Can Meydan Yapımları,4,İnaloğulları Beyliği,1,İnançoğulları (Lâdik Beyliği),1,internetten kitap oku,624,iskitler,20,İsmail Gaspıralı,3,izleti,277,İzmir (İzmiroğulları,1,İzmiroğlu) Beyliği,1,Kadı Burhaneddin Ahmed Devleti,1,Kanglı/Kanklı Türkleri,1,Karaçay,14,Karahanlılar Devleti,6,Karakalpakistan,2,Karakoyunlu,1,Karamanoğulları (Karamanoğlu),1,Karasioğulları,2,Karay Türkleri,2,Karluklar,2,Kasım Hanlığı,1,Kaşgar Turfan Hanlığı,3,Kaşgarlı Mahmut,6,Kaşkay Türkleri,3,Kazakeli,44,Kazan Hanlığı,1,Kazım Karabekir Paşa,3,Kemal Ermetin,1,Kerkük Türkleri,1,Kırgızlar,27,Kırım Özerk,9,Kimekler (Kimek Devleti),4,Kirman Selçukluları,1,kitab o'qı,60,kitap oku,624,kitep oxu,60,kitop oka,60,Kuman Kıpçak Türkleri,12,Kumuklar,3,Kuşanlar,2,Kutadgu Bilig,7,Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti,1,Ludîler,1,Macarlar ve Türkler,9,Mahmut Esat Bozkurt,2,Massagetler - Tomris,5,Mehmet Kaplan,1,Memlükler (Memlûk Devleti),4,Mengücekler,1,Mengücekoğulları),1,Mengücükler (Mengücükoğulları,1,Menteşe),1,Menteşeoğulları (Menteşeoğlu,1,Milli Mücadele национальная борьба в Турцию national struggle for Turkey,14,Moğol İmparatorluğu,15,Muhammed Emin Resulzade,4,Murat Bardakçı,3,Mustafa Şokay,1,Mustafa Yıldızdoğan,1,Nahçıvan,2,Nejdet Sançar,3,Nesimi,1,Nihat Genç,1,Nogay Hanlığı,5,Nursultan Äbişulı Nazarbayev,2,Oğuz Boyları Damgaları-Tamgaları,29,Oğuz Kağan,13,Oğuz-Yabgu Devleti,6,online çevrimiçi internetten osmanlıca oku,449,online kitap oku,624,online turkish book read,624,orhun_orkun_kadim_türk_dili,45,Osmanlı İmparatorluğu,18,osmanlıca kitap oku,449,ottoman books read,449,ottoman history book,449,Ön Türkler,320,Özbek Eli,20,Peçenek Türkleri,3,Pervaneoğulları Beyliği,1,Prof Dr Kazım Mirşan,49,Prof. Dr. Yusuf Halaçoğlu,4,proto turks,312,Ramazanoğulları,1,Reha Oğuz Türkkan,3,Rıza Nur,4,Sabarlar ( Sabar Devleti),2,Sâcoğulları (Sâcîler),1,Safevî Devleti (Safevîler),4,Safeviler,7,Saha Türkleri,13,Sâhibatâoğulları (Sahib Ataoğulları),1,Saka Türkleri,11,Salgurlular,1,Saltuklu Beyliği (Saltuklular,2,Saltukoğulları),1,Saruhanoğulları,1,Sayan Altay Türkleri,17,Sekel Yazısı,5,Selaattin Eyyübi,1,Selçuklu Kartalı Afşin Bey,1,senseizm,77,Serdengeçti Dergisi Çevrimiçi Oku 1950,24,Sibir Hanlığı,2,Sökmenliler),1,Suriye Selçukluları,1,Sümerliler,21,Şəhriyar,2,Tabgaçlar (Tabgaç Devleti),2,Taner Ünal ile Tarih ve Siyaset Yazıları,111,Taner-Ünal-e-kitap-pdf-makaleler-tarih-oku-okuttur-epub-ebook-read-Bilig-Bitig,68,Tataristan,24,Tekeoğulları,1,Tengri Tanrı Allah,4,Tolunoğulları Beyliği,3,Tuğluklular,1,Turan ensemble,6,Turan Yazgan,1,turan_halklari_turanic_people_hajra_turan-turkestan-turks,72,Turania People - Grand Asian Turkestan - Turkish Public - Азия Туран Туркестан,2,turcarum imperatore,311,Turkic Republics and Communities Türk Dünyası Bağlantı Zincirleri,11,turkish bookcase,60,Turkish stamps,312,Tuva Türkleri,7,Türgişler (Türgiş Devleti),1,Türk Asya,150,Türk Bahar Bayramı Nevruz,2,Türk Belgesel,56,Türk Denizliği Piri Reis,2,Türk Dili,142,Türk Din Anlayışı,54,Türk Dünyası Derlemeler,11,Türk Film,5,Türk Kültür ve Sanatı,192,Türk Ocakları,2,Türk Okçuluğu,2,Türk Sergiler,28,Türk Türkmen mitolojisi karakterleri - Turkish mythology characters - Турецкие символов мифология,41,Türk ve Türkiye Tarihi,213,Türk_mitolojisi-Turkish_mythology-Турецкий_мифология,43,Türkçe Tarih Dergisi,3,Türkçü Dergi,1,Türkiye,68,Türkiye Selçuklu Devleti,3,Türklerde Bilim,18,Türkmenler,24,Uğur Mumcu,2,ultra-türkler,2,Urum Türkleri,2,Uygurlar,33,Yakutistan,16,Yaşar Kalafat,1,Yazarlar,3,Yusuf Akçura,4,Zeki Velidi,6,Zengîler,2,Ziya Gökalp,5,кiтап oxu,60,кiтапхана oqı,60,мәдениет,60,мәлiмет,60,мәлiмет ұсыну,60,Тюрки России,12,
ltr
item
Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России: Kuzey Doğu Anadolu'da Kayalara Hakedilmiş(Kazınmış) Eski Türk İşaretleri
Kuzey Doğu Anadolu'da Kayalara Hakedilmiş(Kazınmış) Eski Türk İşaretleri
http://4.bp.blogspot.com/-u5RgH9D6A_0/U4I-gjUQwFI/AAAAAAAAoKk/91KbyRBtDdU/s1600/KUZEY-DO%C4%9EU+ANADOLU'DA+KAYALARA+HAKED%C4%B0LM%C4%B0%C5%9E+(KAZINMI%C5%9E)+ESK%C4%B0+T%C3%9CRK+%C4%B0%C5%9EARETLER%C4%B0.jpg
http://4.bp.blogspot.com/-u5RgH9D6A_0/U4I-gjUQwFI/AAAAAAAAoKk/91KbyRBtDdU/s72-c/KUZEY-DO%C4%9EU+ANADOLU'DA+KAYALARA+HAKED%C4%B0LM%C4%B0%C5%9E+(KAZINMI%C5%9E)+ESK%C4%B0+T%C3%9CRK+%C4%B0%C5%9EARETLER%C4%B0.jpg
Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России
http://www.biligbitig.com/2014/05/kuzey-dogu-anadoluda-kayalara.html
http://www.biligbitig.com/
http://www.biligbitig.com/
http://www.biligbitig.com/2014/05/kuzey-dogu-anadoluda-kayalara.html
true
8698665457039130098
UTF-8
Tüm Konular Yüklendi Hiç Konu Bulunamadı Hepsini Göster Dahası.. Cevapla Cevap Verme Sil By Anasayfa Sayfalar Konular View All Size Önerdiğimiz ETiket Arşiv Arama Yap Tüm Konular İsteğinizle herhangi bir gönderi eşleşmesi bulunamadı Anasayfaya Dön Pazar Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Cumartesi Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS PREMIUM CONTENT IS LOCKED STEP 1: Share to a social network STEP 2: Click the link on your social network Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy Table of Content