Bars (Pars) Kelimesi Üzerine


Bars (Pars) Kelimesi Üzerine
Osman YILDIZ

1. Bar s, kedigiller familyasına mensup yırtıcı bir hayvandır (Fclis pardus). Bu hayvan, Ortaasya, Kore ve Mançurya'da yaşar ve buralarda çok meşhurdur. Bunların, Felix irbis denen cinsine de Türkler, yolbars derler.

2. Kelime. Türk Dilinin bütün safhalarında ve hemen hemen bütün lehçe ve şivelerinde bars, harsı, barış, bas, bar, barış, böres, bâs, pars, pans. nar, mars formlarıyla kullanılmaktadır.

3. Kelime, Türk Dili'nde, hayvan (bars, yolbars). kişi (Barsgan "Barshan", Boris, bars heg, Kutadmış bars, Barsbay. Baybars), yıl (On İki Hayvanlı Türk Takvimi'nde 3. yılın adı : bars yılı), şehir (Barsgan 'Barshan~')ve meslek adı (barsçı) olarak çok yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Ayrıca, bars, deslanlarınuzda, Türk yiğitlerine akıl veren kutlu bir hayvan olarak geçmektedir.

4. Kelime, Türk Dili'ndc b ile başlamaktadır. p*\i şekiller, fonetikle ilgili bir değişmedir [Ötümsüzleşme (loss of voicedncss, devoicing), yer değiştirme (subtitation)]. Bu fonetik hadiselerin Türk dili'nden Farsça'ya geçen kelimelerde görülebildiğine dair örnekler de vardır. Meselâ, Çince piet "fırça'' kökünden gelen yazıcı, kâtip anlamlarındaki bitikçi kelimesi, Farsça'da aynı anlamda, ancak petîkçî şeklinde kullanılmaktadır.

5. Kelime, Türk Dili'nde kısa ünlüye sahiptir. Sadece. TTT W de kelimeyi uzun ünlü (long vowel) ile yazıldığını görmekteyiz. Ancak, aslî uzun ünlüleri muhafaza eden ve kullanan lehçe ve şivelerimizde, bu durum lanıklanmamaktadır.

6. Kelime, en az 2. 700 yaşındadır ve büyük bir ihtimâlle Türk dili kökenlidir.

7. Ayın. koca > hâce, çatır > çâder vb. kelimelerde olduğu gibi bars da Türk Dilinden Farsça'ya geçmiş bir Ödünç kelime (loan word) olmalıdır.

8. Kelime, Türk Dili'nden Balkan dillerine ve Rusça'ya' hayvan adı olarak bars, kişi adı olarak da Grekçe'ye bars » bogoris ve Slav DiIIeri'ne bars » boris etimolojisiyle geçmiştir.


Hepsi : http://tdid.ege.edu.tr/files/dergi3.pdf

Ayrıca:
Türk Kültüründe Pars
: http://goo.gl/OGfd0R
Bars (Pars) Kelimesi Üzerine Reviewed by Türk Asya on Cumartesi, Mayıs 24, 2014 Rating: 5

Hiç yorum yok:

Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России © 2014|Bazı Hakları Saklıdır.
>5846 Numaralı Kanun Gereği Gizlilik ve Kullanım Şartlarını Okuyunuz.|Künye

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Blogger tarafından desteklenmektedir.