Suuk-Su ( Soğuk Su, Kırım)


SUUK-SU ( SOĞUK SU, KIRIM)
Eski Türklerde ve Kırım'da Semboller / Prof. Dr. M. Metin Karaörs

        Eski Türklerde genel olarak nehirler su adı ile isimlendirilir. Ulu-su> vulsu, vulga, volga şeklinde Rus diline etimolojik değişmelerle girmiştir. Sarı-su, volga‘nın bir koludur. Ayrıca Kırım‘da da vardır: kara-su, ten-su, dolu-su (dolası), gur-suv (gurzuf), uçan-suv (gurzuf‘taki şelâle). Türkçede uzen-özen kelimesi, küçük ve büyük nehirlerin adıdır. Küçük özen, ulu özen, büyük özenbaş gibi. Bu tür adlandırmalara Tataristan‘daki, Başkurdıstan‘daki, Kazakistan‘daki yerleşim yerlerinde rastlanır.

       Ayıdağı‘nın tepesinde Moserya adlı boş bir alan vardır. "Mos", Eski Türk dilinde çıplaklık bildirir. "er"de yer demektir. Mos-er çıplak yer demektir. Moserya‘nın yakınında eski Tavırların ev yıkıntıları, harabeleri bulunmaktadır. Çokurlar (puşkina) köyünden Yalı boyunca sahile doğru Parnit (Fruzenkoe) köyüne uzanan güzel bölgenin adı Makarnaeli‘dir. Makarna, buranın halkını bildirmektedir. Yoldan deniz sahiline kadar Tavala adlı üzüm bağları uzanmaktadır. İtalya‘daki Tavoları, Ayıdağı‘nın dibindeki Tavala üzüm bağları adı ile karşılaştırmalıdır.

      Partenit köyü yakınlarında mezarlıklar vardır. Buralarda Türkler, İtalyanlar, Rumlar koloniler halinde komşu olarak yaşadıkları için böyle isimler konmuştur. Partenit veya Berdinidi, eski Türk dilinde "zengin taraf" demektir.

       Şimdiye kadar Yalta isminin etimolojisi de, anlamı da yanlış olarak değerlendirilmiştir. Eski Türk dilinde yal, yalt sözleri "keskin dağlar üzerinde orman" demektir. Yalta‘da yalı boyu tarafından dağa doğru bakarsanız keskin dağları ve tarak dişleri gibi sık ormanları görürsünüz. Yaltalar ismi ve bu isimde bir yerleşim yeri Türkmenistan‘da da vardır.

       Eski Türklerde beş sayısı sembolik anlamlara sahiptir. (Bkz. Foto ) Altın, ağaç, su, yer ve ateş, beş sayısıyla ifade edilir. Beş Terek, Beş Ağaç, Beş Üy gibi., Beş Aran, Kırım’da; Beş Tav, Kuzey Kafkasya’da; Beş Ağaç, Taşkent’te; Beş Balık, Uygurlar’dadır.

******
DNYEPER NEHRİNİN TÜRKÇEDEKİ ADI VE İZAHI GEREKEN 2500 YIL

         6. yy tarihçisi Jordanes Hunların Dnyeper nehrine ‘Vär’ dediklerini söyler. Bu isim dilbilimce yakın çağlarda Türklerin aynı ırmağa verdikleri ‘Özü’ ismine bağlanır. 11. yy’dan Bîrûnî, Peçeneklerin yaşadığı ‘Vâr’ bozkırından bahseder. Bu kelime açıkça o zamanki Peçenek ülkesinin tam ortasında bulunan Dnyeper’in Jordanes’teki ismini çağrıştırmaktadır. Başka kaynaklarca ve başka halklarla alakalı olarak geçmeyişinden hareketle, sadece Türklerce kullanılan bir isimle muhatap olduğumuzu düşünebiliriz. Benzer bir kelimeye MÖ 5. yy’dan Herodotos’un eserinde de ‘Oares’ biçimiyle rastlanır. Bu da Sakalarla alakalı olabilir. Çok geniş bir zaman dilimine yayılan ve sadece Türklerce kullanılan bu isim, Türklerin bölgedeki yerleşimlerinin çok eski olduğunu göstermektedir.

Doç. Dr. Osman Karatay

http://www.karam.org.tr/Makaleler/1761730255_karatay.pdf

Foto : Kerç yarımadası Ayı Dağı yakınındaki Suuk-Su (Soğuk Su) nehri civarındaki eski eser

Http://www.hermitagemuseum.org/html_en/04/2007/hm4_1_162_7.html
Suuk-Su ( Soğuk Su, Kırım) Reviewed by Türk Asya on Pazartesi, Nisan 21, 2014 Rating: 5

Hiç yorum yok:

Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России © 2014|Bazı Hakları Saklıdır.
>5846 Numaralı Kanun Gereği Gizlilik ve Kullanım Şartlarını Okuyunuz.|Künye

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Blogger tarafından desteklenmektedir.