Kozı Körpeş ile Bayan Sulu


KOZI KÖRPEŞ İLE BAYAN SULU
Dr. Gülhan ATNUR

       Destanların hepsinde olduğu gibi Kozı Körpeş ile Bayan Sulu da motiflerden oluşur. Bu motiflerden biri de geyiktir. Bu makalede Türk ve dünya mitlerinde geyikle ilgili unsurlar anlatılmış, Kozı Körpeş ile Bayan Sulu destanının genel özellikleri ve destanın Altay, Başkurt, Kazak, Kırım-Dobruca Tatarlarına ait varyantlarındaki geyik/maralla ilgili motiflerden bahsedilmiş ve bu motiflerin kaynağı tespit edilmeye çalışılmıştır.

       Türk Dünyasının Romeo ve Juliet’i olarak da nitelendirebileceğimiz Kozı Körpeş ile Bayan Sulu büyük bir aşk destanıdır. Bu destana göre çocuksuz iki bey/ han/, çocukları olunca onları beşik kertmesi yaparlar, çocuklara Kozı ile Bayan ismini verirler. Fakat bir süre sonra Kozı’nın babası ölür; Bayan’ın babası da verdiği sözden dönüp başka bir yere göç eder. Kozı büyüyünce nişanlısı Bayan’ı bulmak için yola çıkar ve onu bulur. Varyantlardan birinde “(Tanrı’nın) Yarattığı yedi aşık tan biri” 18 diye tarif edilen Kozı ile Bayan, birbirlerine kavuşmak için Bayan’nın babası ve diğer rakiplerle mücadele ederler, ama maalesef bu mücadele bazı varyantlarda kavuşmayla bitmez.

      Türk destan geleneğinde önemli bir yere sahip olan Kozı Körpeş ve Bayan Sulu, içindeki zengin motifler açısından da bu yeri hak etmektedir. Bunlardan bazıları çocuksuzluk, gebe maral (kurt), beşik kertmesi, ad koyma, kahramanın silahlarını alması, at çakı, iyi veya kötü hayvanlar, formülistik sayılar, şekil değiştirme, meskey, çeşitli mükafatlar ve cezalar, yardımcı insanlar, hile, at, silah ve giysi alma, çeşitli hayvanlarla söyleşme, bayterek, trajik son, yiğidin ancak kendi bıçağı/kılıcı ile öldürülebilmesi, sihirbaz, rüyaya yatma, ölüp-dirilme vs.dir. Özellikle geyik/maral motifi bunların içinde dikkat çekmektedir.


http://e-dergi.atauni.edu.tr/index.php/taed/article/view/1564/1562
Kozı Körpeş ile Bayan Sulu Reviewed by Türk Asya on Cuma, Nisan 25, 2014 Rating: 5

Hiç yorum yok:

Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России © 2014|Bazı Hakları Saklıdır.
>5846 Numaralı Kanun Gereği Gizlilik ve Kullanım Şartlarını Okuyunuz.|Künye

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Blogger tarafından desteklenmektedir.