Kazak Türkçesinde Ölçü ve Ölçü Adları


KAZAK TÜRKÇESİNDE ÖLÇÜ VE ÖLÇÜ ADLARI

N. Yamada’nın 1971 yılında Studia Turcica dergisinde yayımlanan “Four Notes on Several Names for Weights and Measures in Uighur Documents”dir. Yamada bu makalesinde, şıg, küri, tämbin, kap, iki bag, täng, batman, şing ve kaw gibi ölçü terimleri üzerinde durmuştur.

A. Von Gabain, “Das Leben im Uigurischem Königreich von Qoco” adlı 1973 yılında yayımladığı ça
lışmasında, Turfan (Koço) Uygurlarının kullandığı ölçü birimlerinin listesini vermiştir. Listede, sıvılar için; şık, küri, şing, kap, tänbin, batır, küp, tingçan, kanglı, uzunluk için; karı, yüzey ölçüleri için; şık, küri, ağırlık ölçüleri için; stir~satır, bakır, batman, täng, sayısal (adet) ölçüleri için; bag ve lug terimlerini vermiştir.

S. Raschmann tarafından 1995 yılında yayımlanan “Baumwolle im Türkischen Zentralasien” adlı makalede, Eski Uygur sivil belgelerinde kumaş için kullanılan ölçü birimlerinden bag~baglıg, çıg, inlig, kölük, karı, kulaç, sıngar, kat, yitiz, bir şong terimleri ele alınmıştır.

Melek Özyetgin, “Eski Türkçede Ölçü” başlıklı makalesinde, Eski Türkçe metinlerden hareketle mesafe, uzunluk, ağırlık kategorileri için ölçme usulleri ve bununla ilgili terimleri ele almıştır. Ağırlık ölçü birimleri için, tämbin~ tänbin, kap, batır, batman, şing, çıg, tarıg, urug, ür~üyür, ~yür, künçit, arpa~abra, pamuk için kullanılan ağırlık ölçü birimleri; täng~tang, batman, arşın; uzunluk ölçü birimleri için antropometrik ölçülendirmede mesafe veya uzunluk ölçüsü olarak karşımıza çıkan, adak, maŋ (adım) erŋek (parmak), çigin (dirsek), kulaç, karış, karı’dan ana hatlarıyla bahsedilmiştir.

Bu makalede, Kazak Türkçesinde ‘mesafe, uzunluk, ağırlık’ kategorileri için, ölçme usulleri ve bununla ilgili terimler üzerinde durulmuştur. Hareket noktamız ölçü için kullanılan terimlerin yanında, idrak semantiği açısından Kazak Türklerinin ölçü kategorisindeki düşünme ve somutlaştırma şekilleri, mesafe, uzunluk ve ağırlığın doğadaki nesnelerden ve insan uzuvlarından yararlanılarak Kazak Türkçesinde nasıl ifade edildiğidir. Bunun yanında Kazak Türklerinin çeşitli siyasi, sosyal sebeplerle temasta bulundukları yabancı kültürlerle bu konudaki etkileşimler ve ödünçlemeler de bu çalışmanın içerisinde yer almıştır.


Arş. Gör. Emine Atmaca

http://www.tdkdergi.gov.tr/TAE/2009_27/200927atmaca.pdf

Eski Türk Tıbbında Ölçüller ve Ölçme Usulleri : http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1774423103_62_gümüşatamgürkan_t.pdf
Kazak Türkçesinde Ölçü ve Ölçü Adları Reviewed by Türk Asya on Salı, Nisan 22, 2014 Rating: 5

Hiç yorum yok:

Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России © 2014|Bazı Hakları Saklıdır.
>5846 Numaralı Kanun Gereği Gizlilik ve Kullanım Şartlarını Okuyunuz.|Künye

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Blogger tarafından desteklenmektedir.