Kürşat Çin Kayıtlarında



Kür Şad ( Chie-Shih-Shuai ) İhtilali, Çin Arşivlerinden
Çinliler Türkleri arşivlerine kaydederken kendi dillerinde isim verdikleri için Kürşad’ın ismi Çin kaynaklarında Ashina Jiesheshuai olarak geçer.

Çin Halk Cumhuriyeti Resmi Kültür Sitesinden:

‘’İmparator Taizong Tang, Tang hanedanlığının ikinci imparatoru, kuzeyde Doğu Gök Türk Hanlığı adlı büyük bir tehditle karşılaştı. Bu hanlık daha önce imparatorun babası Gaozu Tang’a boyun eğdirmişti. İmparator Taizong hükümdarlığının ilk yıllarında Doğu Gök Türk Hanlığı ile iyi ilişkiler kurmuştu ancak Türklere karşı bu arada büyük bir saldırıya hazırlanıyordu. Türklerin egemenliğinde bulunan ve Türk boyunduruğundan kurtulmak isteyen Xueyantuo ile de ittifak için anlaşmıştı. 629 kışında General Li Jing komutasında Çin ordusu saldırıya geçti. Li Jing, Asena Duobi’yi (Kara Kağan diğer adı İllig Kağan) ele geçirince Doğu Gök Türk Hanlığı yıkıldı. Doğu Gök Türklerin yıkılmasından sonra bu topraklar Xueyantuo’nun eline geçti. İmparator Taizong da kalabalık bir Türk nüfusunu Çin’in sınır bölgelerine yerleştirdi. Ashina Jiesheshuai (Kürşad) önderliğinde bir grup Doğu Gök Türk hanedanlığı mensubu tarafından nerdeyse suikaste kurban gideceği bir baskından sonra Türkleri yeniden Çin Seddi’nin kuzeyine, Gobi çölünün güneyine yerleştirdi. Amacı, Türkleri Xueyantuo ile arasında tampon olarak kullanmaktı. İmparator Taizong’u oğlu Gaozong zamanında, Gök Türk Hanedanlığı Ashina Gudulu ( İlteriş Kağan diğer adı Kutluk Şad ) tarafından Çinlilere bir düşman güç olarak yeniden kuruldu."

Çinli Tang Hanedanlığının Kayıtlarından:

“T’u-li Kağanın biraderi Ashina Jiesheshuai (Kürşad), Chen-kuan saltanat devresinin ilk yıllarında, yani, 627′lerde, huzura çıkmış ve saray muhafızları sanggünü olarak atanmıştı. 13. yılda (639) imparator Ch’ang-an’daki saraydan çıkıp Chiu-ch’eng Sarayına doğru yola koyulduğunda, o, yani Ashina Jiesheshuai (Kürşad), kendi bölüğünden 40 kişi ile anlaştı; bunlar Ho-lo-ku’yu koruma altına alıp geceleyin imparatorun ordugahına sokuldular; tam dört sıra kalın perde-duvarı aştılar; yaylarını gererek rastgele ok atmaya başladılar ve böylece onlarca saray muhafızını öldürdüler. Garnizon kumandanı Sun Wu-k’ai, askerleriyle cesurane bir şekilde hücuma geçince, bunlar geri çekildiler ve kuzeye, Wei suyuna doğru kaçtılar; maksatları kendi bölüklerine gitmek idi. Fakat hepsi yakalandı ve idam edildi. Ho-lo-ku ise affedildi ve ”Tepelerin Ardına’ sürüldü.”

(İ. Togan, G. Kara, C. Baysal;Çin Kaynaklarında Türkler. Eski T’ang Tarihi.Chiu T’ang-shu, s. 25, 178, TTK, 2006; 

Liu Mau Tsai;Çin Kaynaklarına Göre Doğu Türkleri, s. 198-199, Selenge 2006; 
A. Taşağıl; Gök Türkler II, s. 25-26, TTK, 1999;)
Kürşat Çin Kayıtlarında Reviewed by Türk Asya on Pazartesi, Şubat 10, 2014 Rating: 5

Hiç yorum yok:

Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России © 2014|Bazı Hakları Saklıdır.
>5846 Numaralı Kanun Gereği Gizlilik ve Kullanım Şartlarını Okuyunuz.|Künye

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Blogger tarafından desteklenmektedir.