Kuğu, Kaz ve Türk Kızları


KUĞU, KAZ

     Türk kaynaklarında kaz ve kuğuya benzetilen kızlar ile ilgili çok sayıda kayıt vardır. Destanlarda kuğu boyunlu, kaz gibi kadınlardan söz edilir. Uzun boyunlu olmanın güzel kabul edildiği, Oğuz Beylerine içki sunan kızların boynu birer karış diye tarif edilmelerinden anlaşılmaktadır. Er Targın Destanı'nda Kırım Hanı'nın kızı Ak Cunus söylediği türküde “Baba ile anamın Beslenmiş kazıydim” der.Kuğu ve kaz ile ilgili bu tür benzetmelerin Türklerin yaşadıkları çevrede bulunan hayvanlardan kaynaklandığı düşünülebilir. Öte yandan beyazlık da kadınlarda aranan bir özelliktir. Ten renkleri arasında beyazın en gözde renk olduğu anlaşılmaktadır. Kızlar ve gelinler ak yüzlü ya da akça yüzlüdür. Manas Destanı'nda Buuday Bek "kardan ak eti var" diye betimlenir.

      Er Targın Destanı'nda Kırım Hanının kızı Ak Cunus söylediği türküde “Karı gör de etimi gör! Kar üstüne kan damlar” der. Kuğu kuşu ile ruhun birlikteliğini gösteren bir örnek ise Yakut Türkleri'nin inançlarında karşımıza çıkar. Yakutlar, "Ayısıt" adını verdikleri yaratıcı, bereket ve refah sağlayıcı dişi ruhlara inanırlardı. Ayısıtlar dağınık halde bulunan yaşam unsurlarını birleştirip, "kut" yaparlar ve kutu ana karnındaki çocuğa üflerler, ona can verirlerdi. Kuğular da Ayısıtların simgesi sayıldığı için onlara dokunulmazdı. Böylece bu kuğu-kadınların şamanizm inancına göre yaratıcı ve bereketli dişi ruhları simgelediklerini söyleyebiliriz.

     Şaman ritüellerinde de kaz önemli bir yer tutar. Şaman bir kazın üstüne binip gökyüzünde dolaşır, kazın sesini taklit ederek konuşur. Bunun için de içine ot doldurulmuş bir nesne kullanır.

      İ.Ö. 5.-4. yüzyıllara tarihlenen Pazırık 5 No.lu kurganda bulunmuş olan iki adet keçeden yapılma kuğunun ( http://goo.gl/VWQyEm ) cenaze çadırı ya da araba süsü olduğu düşünülmektedir. Çadır, şamanist inanca göre kozmolojiyle ilgili bir simgedir. Gökkubbe bir çadır gibi düşünülür, Samanyolu çadırın dikiş yeri, yıldızlar da ışık gelsin diye açılmış pencerelerdir. Bu keçe kuğular eğer cenaze çadırının tepeliği olarak kullanılmışlarsa göğe yükselen ruhu simgeliyor olabilirler.

Yard. Doç. Dr. Simge Özer Pınarbaşı'nın
"Türk Kültüründe Kuşa Dönüşen Kadınlar" Makalesinden

Hepsi : http://www.actaturcica.com/sayi8/IV_1_05.pdf
Ak-Kaz : http://goo.gl/uwyrrr

Foto :
1. http://goo.gl/VWQyEm
2. UNESCO, The Frozen Tomb of Altai (İndir) http://goo.gl/rmHw37
Kuğu, Kaz ve Türk Kızları Reviewed by Türk Asya on Çarşamba, Şubat 12, 2014 Rating: 5

Hiç yorum yok:

Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России © 2014|Bazı Hakları Saklıdır.
>5846 Numaralı Kanun Gereği Gizlilik ve Kullanım Şartlarını Okuyunuz.|Künye

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Blogger tarafından desteklenmektedir.