Göktürk Sanatında Heykeller


GÖKTÜRK SANATINDA HEYKELLER

Prof.Dr. Yaşar Çoruhlu

     Orta ve İç Asya'da pek çok keşfedilmiş ve sırları çözülmeye çalışılan heykeller mevcuttur. Bu heykeller bize göre, Proto-Türkler'den de önce Orta ve İç Asya'da hattâ bütün bozkır kuşağında ortaya çıkan menhirlerin zaman içerisinde Türkler eliyle geliştirilmiş olması sonucunda ortaya çıkmış olmalıdır. Menhir tarzındaki bu dikilitaşların bilhassa Proto-Türk'lerle ilişkili olduğu öne sürülen Andronovo devrinden itibaren Türk sanatı ve arkeolojisi ile ilişkisi olduğu kabul edilebilir. Proto-Türkler bu geleneği muhtemelen Afanesyeva kültüründen devralmışlardır. Bu taşlar zaman içinde üzerinde bir kısım ruhlar veya inançlarla ilgili tasvirler ve sembollerin bulunduğu taşlar olarak gelişimini sürdürmüştür. Sonra Protot-Türk dönemi içerisinde Geyik Taşları diye anılan kısmen heykel biçiminde yapılmış ve çoğu kere üzeri anlaşılmaz şekillerdeki veya hayvan biçimindeki ruhlarla veya av kültleriyle ilgili tasvirlerle dolu olan dikili taşlar olarak ortaya çıkar. Bu taşlar Hun devrinde de yaygın olarak Orta ve İç Asya'da görülebiliyor.

      Dikilitaş biçimindeki bu taşların paralel örnekleri bozkır kuşağında yoğun biçimde şekilde söz konusu olduğu gibi bunların biraz değişik örnekleri, Prof.Dr. Veli Sevin başkanlığındaki bir ekibin keşfettiği ve kazdığı Hakkâri'deki örneklerle Türkiye'de dahi bulunmuştur. Ordu Mesudiye ve yakın çevresinde Prof.Dr. Mehmet Özsait başkanlığında yapılan yüzey araştırması esnasında bu şekilde kayalardan yontulmuş taşlarla yapılmış mezar taşlarından ibaret Türkmen mezarlarına rastladık. Bunlardan Anadolu'nun muhtelif yerlerinde de vardır.

Hepsi : http://www.tdk.gov.tr/images/css/TDA/2000/2000_18_Coruhlu.pdf

Foto : Alexei Leont'evic Ulturgaşev'in Yağlı Boya Tablosu, "Toprağın Ruhları"

Göktürk = Türük Bil
Göktürk Sanatında Heykeller Reviewed by Türk Asya on Çarşamba, Şubat 12, 2014 Rating: 5

Hiç yorum yok:

Türk Asya - Asian Turkish, Тюрки России © 2014|Bazı Hakları Saklıdır.
>5846 Numaralı Kanun Gereği Gizlilik ve Kullanım Şartlarını Okuyunuz.|Künye

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Blogger tarafından desteklenmektedir.